วันพฤหัสบดีที่ 29 ตุลาคม 2569 มูลนิธิสืบนาคะเสถียรยื่นฟ้องเพิกถอนมติเห็นชอบรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี ต่อศาลปกครองกลาง ครั้งนี้มีผู้ร่วมฟ้องจากจันทบุรี 12 คน และผู้สนับสนุนการฟ้องคดี 8,050 คน
EHIA คือเอกสารที่ใช้ตัดสินใจแทนประชาชน ป่าไม้ และสัตว์ป่า
ก่อนที่โครงการจะเดินหน้า รายงานฉบับนี้คือสิ่งที่บอกว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับป่า กับสัตว์ป่า และกับคนที่อยู่รอบพื้นที่ ถ้าข้อมูลในรายงานผิด การตัดสินใจทั้งหมดก็ตั้งอยู่บนฐานที่ไม่มั่นคง และผลกระทบจะตกอยู่กับสัตว์ป่าในพื้นที่ และประชาชนโดยรอบพื้นที่โครงการฯ
มูลนิธิสืบฯ จึงให้ความสำคัญกับคำถามง่าย ๆ …ว่า ข้อมูลในรายงานนั้นตรงกับความจริงหรือไม่
มูลนิธิไม่ได้ปฏิเสธการพัฒนาแหล่งน้ำ
ตั้งแต่ปี 2563 มูลนิธิเคยยื่นหนังสือขอให้ลดขนาดอ่างเก็บน้ำ เพื่อหลีกเลี่ยงแหล่งอาศัยของสัตว์ป่า และให้ประชาชนยังมีน้ำใช้อย่างเพียงพอ
ในพื้นที่มีอ่างเก็บน้ำอยู่แล้ว 3 แห่ง มูลนิธิเห็นว่าควรเริ่มจากการบริหารจัดการน้ำที่มีอยู่ให้ทั่วถึงและเป็นธรรมก่อน
จุดยืนของเราคือ การพัฒนาใด ๆ บนพื้นที่ป่าต้องอยู่บนข้อมูลที่ครบถ้วนและถูกต้องเท่านั้น
ผู้ร่วมฟ้องจากจันทบุรีคนหนึ่งเปรียบเทียบเรื่องอายุของ EHIA ว่า
“ผมซื้อหมูมาวันจันทร์ ไม่ได้ใส่ตู้เย็น จะต้องทำภายในวันหรือสองวัน แต่ถ้าผัดไปถึงวันอาทิตย์ หมูจะเน่าไหม”
เขาบอกว่า EHIA ฉบับนี้ผ่านมาหลายปีแล้ว และควรได้รับการพิจารณาให้ทันสมัยก่อนที่โครงการจะดำเนินต่อ
ส่วนเกษตรกรในอำเภอท่าใหม่ ซึ่งสวนของเขาอยู่ใกล้เส้นทางช้างป่า ตั้งคำถามว่า
“ปัญหาเก่ายังแก้ไม่ได้ แล้วทำไมจะสร้างปัญหาใหม่”
สิ่งที่มูลนิธิสืบนาคะเสถียรขอ
1. ขอให้ทบทวนและแก้ไขรายงาน EHIA ให้ตรงกับข้อเท็จจริง ทั้งเรื่องสถานะของพื้นที่ป่า จำนวนและการกระจายของสัตว์ป่า และการประเมินมูลค่าความเสียหาย
2. ขอให้ระงับการนำ EHIA ฉบับนี้ไปใช้ประกอบการขอเพิกถอนพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ระหว่างที่คดียังอยู่ในกระบวนการพิจารณา
3. ขอให้เปิดเผยข้อมูลการสำรวจและการคำนวณที่ใช้ในรายงาน เพื่อให้ประชาชนและนักวิชาการตรวจสอบได้
หลังการยื่นฟ้อง มูลนิธิจะคอยอัพเดทความคืบหน้าของคดีให้ประชาชนรับทราบอย่างต่อเนื่อง ทั้งการรับหรือไม่รับคำฟ้อง การพิจารณาคำขอคุ้มครองชั่วคราว และคำชี้แจงจากหน่วยงานที่ถูกฟ้อง
ข้อมูลที่ถูกระบุในรายงานมันควรจะชัดเจน
อรยุพา สังขะมาน – เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร
มันควรเป็นจริงและเป็นปัจจุบันให้มากที่สุด
เราไม่สามารถจะคิดทำอะไรโดยไม่ละเอียดรอบคอบได้อีกแล้ว
ผู้เขียน
ผู้ที่อยากบอกเล่าเรื่องราวจากผืนป่า ให้ตรงกับนามสกุล
