• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
หน้าแรก อ่านข่าวย้อนหลัง ข่าว ประชาสัมพันธ์ 27 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร EP 11 มหากาพย์เขื่อนแม่วงก์ part 2

27 ปี มูลนิธิสืบนาคะเสถียร EP 11 มหากาพย์เขื่อนแม่วงก์ part 2

อีเมล พิมพ์ PDF

เขื่อนแม่วงก์เรื่องราวของเขื่อนแม่วงก์นั้นกลับมาเป็นที่สนใจและต้องเฝ้าระวังอย่างหนักและยกเป็นวาระเร่งด่วนขององค์กรอีกครั้งในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555 หนึ่งปีหลังเหตุอุทกภัย พ.ศ. 2554 เมื่อคณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ดำเนินโครงการสร้างเขื่อนแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ ด้วยงบประมาณก่อสร้างทั้งสิ้น 13,280 ล้านบาท โดยอ้างว่าเป็นการป้องกันน้ำท่วมในพื้นที่ภาคกลาง เก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ง


เป็นที่น่าสังเกตุว่างานคัดค้านเขื่อนแม่วงก์หนนี้กระแสสังคมได้ให้ความสนใจกันเป็นอย่างมาก โดยทางฟากของสาธารณชนมีความตื่นตัวและแสดงออกเพื่อต้องการปกป้องผืนป่าแห่งนี้กันอย่างชัดเจน ต่างจากยุคสมัยก่อนที่ส่วนใหญ่จะรู้กันในเพียงแวดวงคนทำงานอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เครือข่ายองค์กร หรือชมรมอนุรักษ์ และสื่อมวลชนเพียงเท่านั้น ทำให้ผู้เขียนนั้นนึกถึงการแสดงพลังคัดค้านเขื่อนน้ำโจนเมื่อในอดีต อันเป็นรากฐานสำคัญของการแสดงพลังจากทุกภาคส่วนเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศ

ส่วนหนึ่งที่ทำให้กระแสสังคมหันมาสนใจเรื่องราวสิ่งแวดล้อม ผู้เขียนเชื่อว่าน่าจะมาจากการสื่อสารของยุคสมัยปัจจุบันที่สามารถกระจายข่าวสารได้ว่องไว กับความรู้ความเข้าใจของสาธารณชนเรื่องความสัมพันธ์ของนิเวศป่าไม้ต่อสังคมเมืองมีมากขึ้น ย่อมก่อให้เกิดแรงบันดาลใจที่อยากจะปกป้องรักษาผืนป่าแห่งนี้เอาไว้ อันถือเป็นความรู้สึกน่ายินดีเป็นอย่างยิ่ง

หลักฐานเชิงประจักษ์นั้น เห็นได้จากทุกครั้งที่มูลนิธิสืบนาคะเสถียรจัดกิจกรรม จะพบสาธารณชนเข้ามาร่วมเป็นจำนวนมาก ในโซเชี่ยลมีเดียก็มีการแชร์ข้อมูลการคัดค้านออกไปจนฝ่ายสื่อสารตามนับกันไม่ไหว หรือในการจัดงานเสวนาเชิงวิชาการ หรือแม้แต่กิจกรรมเชิงคัดค้าน สื่อรณรงค์ต่างๆ ทั้งโปสเตอร์หรือสติ๊กเกอร็ก็มีผู้สนใจขอรับไปติดไว้ตามที่ต่างๆ อย่างที่ผลิตเท่าไหร่ก็ไม่พอต่อความต้องการ นั่นยังไม่รวมถึงเสือยืดคัดค้านลายต่างๆ ที่จัดทำออกมาจำหน่ายก็ขายดิบขายดีและหมดลงอย่างรวดเร็ว การลงชื่อในช่องทางต่างๆ ก็ล้วนแต่ได้รับการตอบสนองที่ดีกว่าการทำงานในอดีต
.
.

เขื่อนแม่วงก์
.
.
.

ในการดำเนินการคัดค้านช่วง 5 ปีที่ผ่านมานั้น มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้ดำเนินกิจกรรมหลายด้าน พร้อมทั้งได้เชิญองค์กรอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมหลายๆ องค์กรมาร่วมกันทำงานในลักษณะของเครือข่าย ร่วมกันแชร์ข้อมูลสำคัญ แบ่งบทบาทการทำงานในแต่ละประเด็นเนื้อหาและการเคลื่อนไหว ร่วมกันออกหนังสือคัดค้านส่งถึงผู้มีอำนาจการตัดสินใจ

องค์กรที่เข้าร่วมทำงาน อาทิ มูลนิธิโลกสีเขียว สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่าสากล (WCS) ประเทศไทย กองทุนสัตว์ป่าโลกสากล (WWF) ประเทศไทย สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย มูลนิธิคณะกรรมการอนุรักษ์ผืนป่าตะวันตก มูลนิธิเพื่อการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการ คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมภาคเหนือตอนล่าง มูลนิธิบัณฑิตอาสาสมัคร

มีกลุ่มต่างๆ อาทิ กลุ่มอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและสิ่งแวดล้อม Siamensis กลุ่ม Big Tree กลุ่มศิลปินรักษ์ผืนป่าตะวันตก กลุ่มพิทักษ์สิ่งแวดล้อมพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มพิทักษ์สิ่งแวดล้อมอุทัยธานี กลุ่ม Ok nature ยังไม่นับรวมคณาจารย์จากมหาวิทยาลัย และนักวิชาการอีกหลากหลายแห่งที่มาร่วมในนามส่วนตัว และอีกหลายๆ กลุ่มที่เข้ามาทำงานร่วมกัน หรือแยกตัวทำงานเฉพาะของตัวเอง นักศึกษาจากหลากหลายสถาบัน ซึ่งไม่ว่าจะทำงานในรูปแบบไหน ทำอะไร ทุกคน ทุกกลุ่มต่างล้วนมีเป้าหมายในการรักษาผืนป่าแม่วงก์ด้วยความศรัทธามั่นด้วยกันทั้งสิ้น ผู้เขียนขอใช้โอกาสนี้กล่าวขอบคุณด้วยความประทับใจยิ่ง

ด้วยความร่วมมือของหลายฝ่าย ทำให้เรามีข้อมูลที่หลากหลายและน่าเชื่อถือเพื่อใช้เป็นเหตุผลในการคัดค้าน ขอรวบรวมมาบอกเล่าไว้ ที่นี่อีกครั้งหนึ่ง

ประการแรก การสร้างเขื่อนแม่วงก์ เป็นการทำลายระบบนิเวศของผืนป่าและสัตว์ป่าในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์และผืนป่าตะวันตก อุทยานแห่งชาติแม่วงก์เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้านทรัพยากรป่าไม้ และสัตว์ป่า เป็นต้นกำเนิดของลำน้ำสำคัญคือลำน้ำแม่วงก์ หรือ ห้วยแม่เรวา ซึ่งเป็นลำน้ำที่มีความสวยงามตามธรรมชาติ นอกจากนี้ลำน้ำแม่วงก์ยังคงมีคุณภาพและปริมาณน้ำที่หล่อเลี้ยงพื้นที่กสิกรรม บริเวณชุมชนในอำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ อย่างต่อเนื่องตลอดปี และไหลลงสู่แม่น้ำสะแกกรัง และแม่น้ำเจ้าพระยา ในด้านสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ปัจจุบัน เป็นพื้นที่สำคัญ ในการฟื้นฟูประชากรเสือโคร่ง ซึ่งถือว่าเป็นสัตว์ป่าที่อยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์ในระดับโลก ประชากรเสือโคร่งทั้งโลกเหลืออยู่เพียงไม่เกิน 3,200 ตัว ส่วนในประเทศไทย เหลือเสือโคร่งไม่เกิน 250 ตัว และส่วนใหญ่อยู่ในผืนป่าตะวันตก ซึ่งรวมถึงพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ที่เสือโคร่งกระจายตัวมาจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง นอกจากนี้ สัตว์ป่าที่สำคัญในป่าแห่งนี้อีกชนิดหนึ่งคือ นกยูงไทย ซึ่งจากการฟื้นฟูประชากรนกยูงไทยซึ่งมีสถานภาพถูกคุกคาม และไม่มั่นคงในระดับโลก ที่ผ่านมาในผืนป่าแม่วงก์ ทำให้ปัจจุบันนกยูงไทยในป่าแห่งนี้กำลังได้รับการฟื้นฟูกระจายพันธุ์กลับคืนสู่บริเวณลานนกยูง ริมลำน้ำแม่วงก์ เป็นที่ประทับใจแก่ผู้เข้าเยี่ยมชมอุทยานแห่งชาติ
.
.

อุทยานแห่งชาติแม่วงก์
.
.
.

ประการที่สอง เขื่อนแม่วงก์ไม่สามารถป้องกันน้ำท่วมได้จริง เพราะจากลักษณะทางภูมิศาสตร์ในเขตพื้นที่ ที่จะถูกน้ำท่วมได้แก่ อำเภอแม่วงก์ อำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์ ที่มีลักษณะเป็นพื้นที่ลาดเท โดยเฉพาะในเขตอำเภอลาดยาว เป็นพื้นที่ที่มีลักษณะเป็นแอ่งรับน้ำจากพื้นที่ ทั้งทางตอนบนจากจังหวัดกำแพงเพชร ทางตะวันออกจากอำเภอบรรพตพิสัย และอำเภอเก้าเลี้ยว ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจากอำเภอแม่วงก์ และทางทิศตะวันออกจากอำเภอแม่เปิน และอำเภอชุมตาบง ลักษณะทางธรณีวิทยาเช่นนี้เป็นลักษณะทางธรรมชาติ ของพื้นที่ที่เป็นแหล่งรวมของลำน้ำอีกหลายสายไหลมาบรรจบกันกับน้ำแม่วง ทำให้ปริมาณน้ำเพิ่มขึ้นในพื้นที่บริเวณลุ่มต่ำ โดยเฉพาะในเขตตัวเมืองอำเภอลาดยาว จังหวัดนครสวรรค์ การก่อสร้างเขื่อนแม่วง ในอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จึงสามารถกักเก็บน้ำได้เพียงบางส่วนเท่านั้น

และประการที่สาม รัฐบาลควรพิจารณาข้อมูลจากการจัดทำรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (EIA) เนื่องจากโครงการสร้างเขื่อนแม่วง อำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการดำเนินการจัดทำรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งยังไม่แล้วเสร็จ และต้องผ่านความเห็นชอบจากหน่วยงานรับผิดชอบและองค์กรที่เกี่ยวข้อง ก่อนนำเข้าพิจารณาในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี ดังนั้นมติที่ประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันอังคารที่ 10 เมษายน 2555 ที่ได้เห็นชอบในหลักการให้มีการก่อสร้างเขื่อนแม่วง อำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ ทั้งที่ดำเนินการจัดทำรายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งยังไม่แล้วเสร็จ จึงเป็นมติที่ไม่ชอบต่อกฎหมาย

ซึ่งในประการที่สาม นี้เอง อันเป็นเหตุผลสำคัญที่นำไปสู่การเดินเท้าคัดค้าน EHIA เขื่อนแม่วงก์ ระยะทางกว่า 300 กิโลเมตร จากที่ทำการแม่เรวามาสู่กรุงเทพฯ ของอ.ศศิน เฉลิมลาภ
.

.
บทความโดย รตยา จันทรเทียร ประธานที่ปรึกษามูลนิธิสืบนาคะเสถียร
.

 

 

รับข่าวสาร