นักวิทยาศาสตร์ได้สร้าง แผนที่ความละเอียดสูงของ ‘ทุ่งหญ้าทะเลทั่วโลก’ เป็นครั้งแรก นับเป็นก้าวสำคัญของการอนุรักษ์ระบบนิเวศทางทะเล
แม้ที่ผ่านมาต่างทราบดีว่า ‘หญ้าทะเล’ มีบทบาทสำคัญต่อความหลากหลายทางชีวภาพและการกักเก็บคาร์บอน แต่งานอนุรักษ์ในเวทีโลกยังไม่มีข้อมูลที่ละเอียดและครอบคลุมมากพอสำหรับการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ
หญ้าทะเล หรือบางครั้งถูกเรียกว่า ‘ป่าฝนใต้ทะเล’ (Underwater Rainforests) เพราะเป็นหนึ่งในระบบนิเวศที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดของมหาสมุทร ทำหน้าที่เป็นทั้งแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำ แหล่งอาหารของพะยูนและเต่าทะเล ช่วยลดแรงคลื่น ป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง และกักเก็บคาร์บอนในตะกอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ จนถูกจัดอยู่ในกลุ่มระบบนิเวศ ‘Blue Carbon’ ที่มีความสำคัญต่อการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
งานวิจัยโดยศูนย์วิจัยด้านการค้นพบและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมระดับโลก มหาวิทยาลัยแห่งรัฐแอริโซนา ได้ใช้ภาพถ่ายจากดาวเทียม Sentinel-2 กว่า 4.75 ล้านภาพ ร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ เพื่อสร้างแผนที่หญ้าทะเล ครอบคลุมข้อมูลในช่วงปี 2019 – 2020 และเปรียบเทียบกับปี 2023 – 2024 ทำให้สามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่หญ้าทะเลทั่วโลกได้เป็นครั้งแรกในระดับละเอียด โดยตรวจพบพื้นที่หญ้าทะเลรวมกว่า 148,500 ตารางกิโลเมตร
ข้อมูลที่ได้เผยให้เห็นข้อเท็จจริงสำคัญหลายประการ ได้แก่ กว่า 70 เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่หญ้าทะเลทั้งหมดของโลก กระจุกตัวอยู่บริเวณชายฝั่งของเพียง 5 ประเทศ มีเพียงประมาณ 21 เปอร์เซ็นต์ ของพื้นที่หญ้าทะเล ที่อยู่ภายในเขตคุ้มครองทางทะเล
ขณะที่ เกือบ 80 เปอร์เซ็นต์ ของการสูญเสียหญ้าทะเล เกิดขึ้นนอกพื้นที่คุ้มครอง แสดงให้เห็นว่าพื้นที่เสี่ยงจำนวนมากยังไม่ได้รับการดูแลอย่างเพียงพอ

การวิจัยยังพบว่าการเปลี่ยนแปลงของหญ้าทะเลในบางพื้นที่อาจเชื่อมโยงกับเหตุการณ์ธรรมชาติ เช่น พายุเฮอริเคน หรือคลื่นความร้อน แต่ยังจำเป็นต้องติดตามข้อมูลระยะยาวเพื่อยืนยันผลกระทบเหล่านี้
นักวิจัยมั่นใจว่า แผนที่หญ้าทะเลชุดใหม่นี้จะเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการกำหนดนโยบายอนุรักษ์ทะเลในอนาคต ทั้งการขยายเขตคุ้มครองทางทะเล การประเมินคาร์บอนเครดิต การวางแผนฟื้นฟูระบบนิเวศ ตลอดจนการติดตามการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งจากภาวะโลกร้อนได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น
และการมีแผนที่ระดับโลกที่ละเอียด ยังเปรียบได้กับการเปิดเผยตำแหน่ง ‘ป่าฝนใต้ทะเล’ ที่เคยซ่อนอยู่ ทำให้นักวิทยาศาสตร์และผู้กำหนดนโยบายสามารถปกป้องระบบนิเวศที่สำคัญแห่งนี้ได้อย่างตรงจุด
ก่อนที่พื้นที่หญ้าทะเลจำนวนมากจะสูญหายไปจากมหาสมุทรของโลก
อ้างอิง
ผู้เขียน
ทำงานอิสระที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ การเขียน เรื่องสิ่งแวดล้อมและดนตรีนอกกระแส - เวลาส่วนใหญ่ของชีวิตใช้ไปกับการนั่งมองความเคลื่อนไหวของใบไม้และสายลม



