จุดสกัดแม่น้ำสุริยะ ปราการด้านเหนือสุดของผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก

จากแนวเขตชายเเดนไทย-เมียนมา เพียง 500 เมตร เป็นที่ตั้งของ ‘จุดสกัดเเม่น้ำสุริยะ’ จุดสกัดเล็กๆ ที่ดูเเลพื้นที่อย่างกว้างขวางทางด้านเหนือสุดของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก 

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก จังหวัดกาญจนบุรี  ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 1,331,062 ไร่ อยู่ในท้องที่ตำบลไล่โว่ ตำบลปรังเผล ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี และตำบลชะแล อำเภอทองผาภูมิ ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน และเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของลำน้ำแควน้อยและลำน้ำแควใหญ่ 

ทั้งยังมีลักษณะป่าที่หลากหลายชนิดกระจายกันอยู่ตามธรรมชาติ ได้แก่ ทุ่งหญ้า ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดงดิบ ป่าดิบเขา โดยมีแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร ซึ่งเป็นที่หลบซ่อนและป้องกันภัยแก่สัตว์ป่าอย่างสมบูรณ์ จึงมีสัตว์อาศัยอยู่มากทั้งชนิดและจำนวน โดยเฉพาะสัตว์ป่าสงวน เช่น เลียงผา สมเสร็จ เก้งหม้อ สัตว์ป่าคุ้มครองอื่นๆ ที่พบ ได้แก่ ช้างป่า กระทิง เสือโคร่ง เก้ง กวาง หมี ค่าง บ่าง ชะนี ลิงชนิดต่างๆ พญากระรอก ลิงลม อีเห็นชนิดต่างๆ ลิ่น และสัตว์อื่นๆ อีกหลายชนิด ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีลักษณะภูมิประเทศและระบบนิเวศที่หลากหลาย โดดเด่น เป็นพื้นที่อนุรักษ์หนึ่งที่มีแนวโน้มของปัญหามากขึ้น

ด้วยอัตารกำลังเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตกที่มีจำกัดไม่ถึง 200 คน มีการวางกำลังคนตามหน่วยพิทักษ์ป่าต่างๆ ครอบคลุมเกือบตลอดทั้งพื้นที่ โดยแบ่งเป็น 18 หน่วยพิทักษ์ป่า และจุดสกัด อีก 7 จุด    

จากการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก พบว่าบริเวณพื้นที่เเม่น้ำสุริยะ เป็นพื้นที่ที่มีทรัพยากรป่าไม้ที่สำคัญและเป็นพื้นที่มีความเสี่ยงต่อการถูกทำลายทรัพยากรธรรมชาติที่สูงมากเนื่องจากมีอาณาเขตติดต่อกับประเทศเมียนมาและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง เป็นพื้นที่ที่ยังไม่มีหน่วยพิทักษ์ป่า หรือจุดสกัดเข้าไปดูแลและรับผิดชอบ 

หน่วยพิทักษ์ป่าที่อยู่ใกล้ที่สุดคือหน่วยพิทักษ์ป่าเดอลู่ซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 16 กิโลเมตร ซึ่งหน่วยฯ เดอลู่เองก็เป็นอีกหนึ่งหน่วยพิทักษ์ป่ากลางป่าลึก การเดินทางทางรถยนต์นั้นเดิมทีใช้เวลาราวครึ่งวันจึงจะถึงบริเวณเเม่น้ำสุริยะ เเละหากจะออกจากป่ามาสู่เมืองสังขละบุรีต้องเดินทางไกลถึง 110 กิโลเมตร โดยทั้งหมดนี้เป็นเส้นทางในป่าถึง 80 กิโลเมตร รวมกับทางหลวงชนบทอีก 30 กิโลเมตร เเม้ปัจจุบันมีการปรับปรุงเส้นทางสัญจรทำให้การเดินทางสะดวกขึ้น แต่ในช่วงฤดูฝนนั้นการเดินทางยังคงยากลำบาก

การออกตรวจลาดตระเวนของหน่วยใกล้เคียงซึ่งมีพื้นที่รับผิดชอบค่อนข้างมากทำให้ไม่สามารถทำได้อย่างครอบคลุมและทั่วถึงสม่ำเสมอ ทำให้มีการลักลอบเข้ามากระทำผิดกฎหมายเกี่ยวกับป่าไม้ ลักลอบทำไม้ ล่าสัตว์ เก็บหาของป่า เป็นจำนวนมาก 

เพื่อเป็นการป้องกันและปราบปรามการกระทำผิดกฏหมายเกี่ยวกับกฏหมายป่าไม้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพให้ครอบคลุมพื้นที่ จึงมีความจำเป็นในจัดตั้ง  จุดสกัดแม่น้ำสุริยะ จำนวน 1 จุด บริเวณบ้านจะแก หมู่ที่ 6 ตำบลไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อทำหน้าที่เป็นปราการป้องปรามการกระทำผิดในพื้นที่บริเวณนี้ เพราะเมื่อมีคนรู้ว่ามีเจ้าหน้าที่ประจำอยู่ตรงจุดนี้ ก็อาจจะเกรงกลัวเเละไม่กล้าเข้ามาซึ่งจะได้ผลดีกว่าการที่ส่งเจ้าหน้าที่มาลาดตระเวนในบางครั้ง ยังให้เกิดประโยชน์ต่อการบริหารจัดการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก ต่อไป

โดยที่ผ่านมานายศุภฤกษ์ กลั่นประเสริฐ หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก ได้มีการขอสนับสนุนงบประมาณประจำปี 2570 ในการจัดตั้งหน่วยพิทักษ์ป่าถาวร พร้อมอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ อุปกรณ์ที่จำเป็น รวมไปถึงยานพาหนะ จากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า เเละพันธุ์พืช เพื่อมาดูเเลพื้นที่ตรงส่วนนี้ได้อย่างเต็มระบบมากยิ่งขึ้น 

ซึ่งระหว่างนี้ได้จัดสรรอัตรากำลังเดิมจากหน่วยพิทักษ์ป่าอื่นมาประจำยังบริเวณจุดสกัดเเม่น้ำสุุริยะ จำนวน 3 คน ในอนาคตหากได้รับการสนับสนุนอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ตามที่ได้ขอไป จะได้คนมาประจำจุดนี้ จำนวน 10 คน ซึ่งเป็นอัตรากำลังขั้นพื้นฐานของหน่วยพิทักษ์ป่า

ในปี 2567 มูลนิธิสืบนาคะเสถียรเเละเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตกได้มีการเสนอโครงการขอรับการสนับสนุนงบประมาณไปยังเเหล่งทุน เเละได้รับงบประมาณสนับสนุนในปี 2568 เพื่อดำเนินการสร้างจุดสกัดเเม่น้ำสุริยะ แต่ด้วยการดำเนินการภายในมีความล่าช้าทำให้งานก่อสร้างไม่สามารถเริ่มได้ทันก่อนช่วงฤดูฝน ด้วยเมื่อมีฝนตกทำให้การเดินทางเข้าออกพื้นที่เป็นไปด้วยความยากลำบาก และบางช่วงไม่สามารถสัญจรได้

ทำให้ต้องรอจนหมดฤดูฝนจึงสามารถเริ่มปรับพื้นที่ เเละขนส่งวัสดุก่อสร้างเข้าไปยังพื้นที่ได้ ทั้งนี้ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากกลุ่มอาสาสมัคร เจ้าหน้าที่จากหน่วยฯต่างๆของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก เเละทหารจากกองร้อยทหารราบที่ 1422 หน่วยเฉพาะกิจราชมนู จนทำให้งานทั้งหมดเสร็จสิ้นลงในเดือนพฤษภาคม 2569 โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจากมูลนิธิใจกระทิง ที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการสนับสนุนงานด้านสวัสดิภาพสวัสดิการของผู้พิทักษ์ป่าร่วมกับมูลนิธิสืบนาคะเสถียรมาอย่างต่อเนื่อง

ร่วมสนับสนุนงานเพื่อผู้พิทักษ์ป่า
บัญชีธนาคารไทยพาณิย์ เลขที่บัญชี 057-244388-1
ชื่อบัญชี ‘กองทุนเพื่อผู้พิทักษ์ป่า โดย มูลนิธิสืบนาคะเสถียร’
(ใบเสร็จจากการบริจาค สามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้เต็มจำนวน)

ผู้ที่ต้องการรับใบเสร็จ สามารถส่งหลักฐานการโอนเงิน
พร้อมทั้ง ชื่อ-ที่อยู่ ในการออกใบเสร็จมาที่ : E-mail : [email protected]

ขอบคุณที่ร่วมสนับสนุนงานพิทักษ์ป่ากับมูลนิธิสืบนาคะเสถียร