ยื่นฟ้องเพิกถอนมติเห็นชอบ EHIA โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด

มูลนิธิสืบนาคะเสถียร โดย เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ผู้รับมอบอำนาจ ยื่นฟ้องคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ, คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โครงการพัฒนาแหล่งน้ำ, กรมชลประทาน เพื่อเพิกถอนมติที่ให้ความเห็นชอบ/มติความเห็น EHIA อ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด และยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราว เพื่อให้ศาลมีคำสั่งระงับการนำ EHIA ไปใช้ในการเพิกถอนพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น

สาเหตุสำคัญในการฟ้องคดี

มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ได้แสดงเจตนารมณ์คัดค้านโครงการดังกล่าวไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ปี 2563 โดยขอให้มีการพิจารณาลดขนาดอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนดไม่ให้ท่วมพื้นที่ป่าอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นเพื่อรักษาถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าและประชาชนยังมีน้ำใช้พอสมควร และโต้แย้งข้อมูลที่ผิดพลาดในรายงานEHIAไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจนถึงปัจจุบัน รวมถึงองค์กรเครือข่ายอนุรักษ์ สถาบันการศึกษา แสดงเจตนาคัดค้านในปี 2564 และประชาชนได้มีการร่วมลงชื่อในแพลตฟอร์มออนไลน์ CHANGE.ORG จำนวน 10,000 กว่ารายชื่อ โดยขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการทบทวนการผ่านรายงานฯ ศึกษาหารูปแบบการพัฒนาแหล่งน้ำในลักษณะอื่นๆที่ไม่กระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ สัตว์ป่า สิ่งแวดล้อม 

แต่กรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงเดินหน้าโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ไปตามขั้นตอนของกฎหมาย แม้จะมีหลายองค์กรออกมาโต้แย้ง คัดค้านความบกพร่องของข้อมูลในรายงานฯ EHIA โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ก็ตาม  

ความบกพร่องของรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมฯ (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ข้อมูลที่ผิดพลาดในส่วนที่เป็นสาระสำคัญ จะนำมาซึ่งการประเมินมูลค่าความเสียหายที่ไม่ถูกต้องและไม่ครอบคลุมความเสียหายที่เกิดขึ้น และทำให้มาตรการลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่ระบุไว้ในรายงานฯ ไม่มีทางที่จะสามารถปฏิบัติได้จริง จะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อทรัพยากรธรรมชาติ ระบบนิเวศ และความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งยังซ้ำเติมปัญหาการรบกวนของสัตว์ป่าโดยเฉพาะช้างป่าที่มีต่อชุมชนโดยรอบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

คำขอให้ศาลมีคำพิพากษา  3 ประเด็น

1. ขอเพิกถอนมติความเห็นของคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (คชก.)โครงการพัฒนาแหล่งน้ำ ในการประชุมครั้งที่ 7/2563 วันศุกร์ที่ 27 มีนาคม 2563  และมติของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ(กก.วล.) ในการประชุมครั้งที่ 3/2564 เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2564 ที่ให้ความเห็นชอบรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมฯ (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ที่มีเนื้อหาไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงในพื้นที่ในข้อมูลที่เป็นสาระสำคัญ

2. ขอให้กรมชลประทาน ระงับการนำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมฯ (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ที่ผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ มาประกอบการพิจารณาขอเพิกถอนเขตอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น เพื่อดำเนินโครงการฯ ดังกล่าว

3. ขอให้กรมชลประทาน ระงับการนำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมฯ (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ที่ผ่านความเห็นชอบของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ มาประกอบการพิจารณาดำเนินโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ต่อคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง

ที่ตั้งโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี 

โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด มีพื้นที่หัวงานและอ่างเก็บน้ำรวม 11,982 ไร่ อยู่ในพื้นที่เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าขุนซ่อง 5,791 ไร่ และอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น 6,191 ไร่ 

อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 122 ของประเทศไทย โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 25 ธันวาคม 2552 เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มป่าตะวันออก อยู่ตรงกลางระหว่างเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว เป็นแนวเชื่อมต่อระบบนิเวศที่สำคัญที่คอยเชื่อมพื้นที่อนุรักษ์ทั้งสองแห่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงสุด 2 อันดับแรกในกลุ่มป่าตะวันออก ให้เกิดการแลกเปลี่ยนพันธุกรรม การอพยพเคลื่อย้ายถิ่นอาศัย และเพิ่มพูนประชากรของสัตว์ป่า แม้อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นจะมีพื้นที่ขนาดเล็ก โดยมีเนื้อที่เพียง 73,729 ไร่ เป็นลำดับที่ 5 ของกลุ่มป่าตะวันออก แต่กลับเป็นพื้นที่ที่มีความเหมาะสมสำหรับการเป็นแหล่งอาศัยและดำรงชีพของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ เช่น กระทิง ช้างป่า ฯลฯ