แถลงการณ์จุดยืนและเจตนารมณ์คัดค้านปฏิเสธอุตสาหกรรมเหมืองแร่โดโลไมต์ ในพื้นที่ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี

ถึง องค์การบริหารส่วนตำบลสองพี่น้อง สื่อมวลชน หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และพี่น้องประชาชนที่เคารพทุกท่าน

ด้วยปรากฏข้อเท็จจริงว่า มีความพยายามในการผลักดันอุตสาหกรรมทำเหมืองแร่โดโลไมต์ ในพื้นที่บ้านหนองปืนแตก (หมู่ที่ 4) บ้านห้วยกระสังข์ (หมู่ที่ 7) และบ้านหนองมะค่า (หมู่ที่ 8) ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี พวกเราในนามกลุ่มรักษ์หนองมะค่า สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย มูลนิธิสืบนาคะเสถียร เครือข่ายอนุรักษ์และพี่น้องประชาชนในพื้นที่ตำบลสองพี่น้อง ขอประกาศจุดยืนอย่างชัดเจนในการ “คัดค้านและไม่เอาอุตสาหกรรมเหมืองแร่โดโลไมต์ในพื้นที่ตำบลสองพี่น้องอย่างถึงที่สุด” โดยมีเหตุผล สิทธิตามรัฐธรรมนูญ พันธกรณีระหว่างประเทศ และความผิดปกติในกระบวนการสิ่งแวดล้อมรองรับดังต่อไปนี้

1. พันธกรณีและความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคีร่วมลงนาม (หวั่นกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ)

1.1 อนุสัญญาคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมและทางธรรมชาติของโลก (UNESCO World Heritage Convention) เนื่องจากพื้นที่แก่งกระจานได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ “กลุ่มป่าแก่งกระจาน” (Kaeng Krachan Forest Complex) ในปี พ.ศ. 2564 ประเทศไทยจึงมีพันธะผูกพันระดับนานาชาติในการปกป้อง คุ้มครอง และรักษาคุณค่าโดดเด่นอันเป็นสากล (Outstanding Universal Value: OUV) การอนุญาตให้ทำเหมืองแร่ในพื้นที่ใกล้เคียงจะส่งผลกระทบต่อพื้นที่แนวกันชน (Buffer Zone) เสี่ยงต่อการถูกลดสถานะหรือถอนออกจากบัญชีมรดกโลก

1.2 อนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (Convention on Biological Diversity – CBD) ประเทศไทยมีพันธกรณีในการดูแล คุ้มครอง และฟื้นฟูถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของสิ่งมีชีวิต การทำเหมืองแร่ระเบิดหินจะทำลายความหลากหลายทางชีวภาพขั้นสูงและแนวเชื่อมต่อทางนิเวศ (Biodiversity Corridor) ซึ่งขัดต่อข้อตกลงและเป้าหมายความหลากหลายทางชีวภาพระดับโลก

1.3 กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR) รับรองสิทธิของประชาชนในสิ่งแวดล้อมที่สะอาด สมบูรณ์ และสุขอนามัยที่ดี รวมถึงการเข้าถึงแหล่งน้ำสะอาดและอาหารที่เป็นสุขอนามัย การชะล้างมลพิษจากเหมืองลงสู่แหล่งน้ำจึงเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามหลักสากล

2. การละเมิดสิทธิของบุคคลและชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย

2.1 ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 41 (1) และ (2) ประชาชนย่อมมีสิทธิได้รับทราบและเข้าถึงข้อมูลข่าวสารสาธารณะของรัฐ ตลอดจนสิทธิในการรวมตัวกันเพื่อร่วมมือกับรัฐในการจัดการ รักษา และคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งกระบวนการที่ผ่านมาขาดความโปร่งใสและการเปิดเผยข้อมูลอย่างครบถ้วน

2.2 ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 43 (2) บุคคลและชุมชนย่อมมีสิทธิในการจัดการ บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน การผลักดันโครงการเหมืองแร่อุตสาหกรรมจึงเป็นการขัดต่อสิทธิชุมชนโดยสิ้นเชิง

3. ข้อกังขาและความไม่ชอบมาพากลในกระบวนการจัดทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) 

3.1 ขาดการมีส่วนร่วมที่แท้จริงของชุมชน (Public Participation) กระบวนการรับฟังความคิดเห็นและการจัดทำรายงาน EIA ที่ผ่านมา ขาดการประชาสัมพันธ์ที่ทั่วถึง ละเลยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรงในพื้นที่หมู่ที่ 4, หมู่ที่ 7 และหมู่ที่ 8

3.2 กระบวนการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (EIA) ให้คำนึงถึงการประเมินผลกระทบสะสม (Cumulative Impact Assessment) ที่รอบด้าน โดยเฉพาะผลกระทบต่อโครงสร้างชั้นหินใต้ดิน แหล่งน้ำซับ สัตว์ป่าคุ้มครอง และความยั่งยืนของผืนป่ามรดกโลกตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ

4. กระทบต่อแหล่งต้นน้ำ ระบบนิเวศ และวิถีชีวิตชุมชน พื้นที่หมู่ที่ 4, หมู่ที่ 7 และหมู่ที่ 8 ตำบลสองพี่น้อง เป็นพื้นที่ต้นน้ำสำคัญของแม่น้ำเพชรบุรี มลพิษฝุ่นควัน สารเคมี และการพังทลายของชั้นหินจะส่งผลกระทบต่อระบบน้ำ การเกษตร การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และสุขภาพของประชาชนในระยะยาว

ข้อเรียกร้องของเครือข่ายภาคประชาชนและความเป็นธรรมต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ประการที่ 1 ให้กระทรวงอุตสาหกรรม และกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการทำการเหมืองแร่ (อทม.) ยุติกระบวนการพิจารณาอนุญาตสัมปทานเหมืองแร่โดโลไมต์ในพื้นที่หมู่ที่ 4, หมู่ที่ 7 และหมู่ที่ 8 ตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน โดยทันที

ประการที่ 2 ให้สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) และคณะกรรมการผู้ชำนาญการ (คชก.) ปฏิเสธและระงับการพิจารณารายงาน EIA ของโครงการนี้ เนื่องด้วยกระบวนการจัดทำขาดการให้ข้อมูลที่รอบด้าน

ประการที่ 3 ให้ภาครัฐปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศภายใต้อนุสัญญามรดกโลก (UNESCO) และอนุสัญญาความหลากหลายทางชีวภาพ (CBD) โดยห้ามดำเนินโครงการอุตสาหกรรมหนักที่ส่งผลกระทบต่อคุณค่าอันเป็นสากลของกลุ่มป่าแก่งกระจาน

ประการที่ 4 ให้หน่วยงานภาครัฐเคารพสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 41 และมาตรา 43 โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจอย่างแท้จริง

ประการที่ 5 ให้ผู้บริหารท้องถิ่นและหน่วยงานระดับจังหวัด ยึดมั่นในการพัฒนาพื้นที่ตามแนวทางการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และการเกษตรยั่งยืน

พวกเราขอผูกพันเจตนารมณ์นี้ในการปกป้องผืนป่า สายน้ำ และวิถีชีวิตของชาวตำบลสองพี่น้อง และจะยืนหยัดใช้นานาสิทธิทั้งตามรัฐธรรมนูญ และข้อตกลงระหว่างประเทศ เพื่อคัดค้านโครงการเหมืองแร่โดโลไมต์ทุกรูปแบบจนถึงที่สุด

“ปกป้องมรดกโลกแก่งกระจาน หยุดเหมืองแร่โดโลไมต์ คืนธรรมชาติให้แผ่นดิน”

ประกาศ ณ วันที่ 29 กันยายน พุทธศักราช 2569

ด้วยจิตคารวะและเชื่อมั่น

กลุ่มรักษ์หนองมะค่า สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย มูลนิธิสืบนาคะเสถียร และเครือข่ายอนุรักษ์ธรรมชาติภาคประชาชนตำบลสองพี่น้อง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี