โครงการ “พญาแร้งคืนถิ่น” เดินทางมาถึงปีที่ 10 ทางโครงการฯ ได้ดำเนินกิจกรรมถ่ายทอดสดความคืบหน้าผ่านกิจกรรม “วันรักษ์พญาแร้ง 2026” เพื่ออัปเดตสถานการณ์ล่าสุดของเหล่าพญาแร้งที่อยู่ในกรงฟื้นฟู พื้นที่หน่วยพิทักษ์ป่าซับฟ้าผ่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
หลังจากพญาแร้งสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติของไทยมานานกว่า 30 ปี โดยปัจจุบันโครงการสามารถเพาะขยายพันธุ์พญาแร้งในกรงฟื้นฟูกลางป่าห้วยขาแข้งได้สำเร็จ เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยคืนสู่ธรรมชาติอย่างแท้จริง
จุดเริ่มต้นของโครงการนี้ถูกขนานนามว่าเป็น “ความหวังเพียง 1%” เนื่องจากความรู้และประชากรพญาแร้งในกรงเลี้ยงที่มีอยู่อย่างจำกัด ทีมงานต้องใช้เวลาหลักปี ในการสำรวจพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการสร้างกรงฟื้นฟูขนาดมหึมา ที่สูงเท่าตึก 7 ชั้นครอบเรือนยอดไม้ เพื่อปรับพฤติกรรมให้พญาแร้งพร้อมกลับไปใช้ชีวิตในป่าลึก โดยยึดหลักการทำงานวิชาการควบคู่ไปกับการจัดการพื้นที่ที่เคยเป็นถิ่นอาศัยเดิมของพญาแร้งฝูงสุดท้าย
ความสำเร็จในรอบทศวรรษคือการเกิดของ “เจ้า 51” ลูกพญาแร้งตัวแรกที่เกิดกลางป่าห้วยขาแข้ง จากพ่อป๊อกและแม่มิ่ง ซึ่งถือเป็นหลักฐานสำคัญที่ยืนยันว่าการฟื้นฟูประชากรพญาแร้งมีโอกาสเป็นไปได้จริง แม้ในปีก่อนหน้าทีมงานจะต้องเผชิญกับอุปสรรคทางธรรมชาติอยากหนัก จึงทำให้สูญเสียลูกพญาแร้งบางส่วนไป แต่ภาพรวมของโครงการยังคงเดินหน้าไปตามแผนงานที่วางไว้
สำหรับปัจจุบัน (ข้อมูลเมื่อ 18 ก.พ. 2569) ทางโครงการฯ มีไข่ที่อยู่ในการดูแลอยู่ 2 ใบ
โดย 1 ใบ อยู่ในตู้ฟักที่สวนสัตว์นครราชสีมา มีอายุไข่ 55 วัน อยู่ในช่วงสุดท้ายของการฟัก
และไข่อีกใบมีอายุ 16 วัน ดูแลโดยพ่อ-แม่พันธุ์ ป๊อกและมิ่ง อยู่ในกรงบนรังสูงกลางป่าห้วยขาแข้ง
สำหรับพญาแร้งนั้นถือเป็น “เทศบาลประจำป่า” ที่คอยตัดวงจรโรคระบาดจากซากสัตว์ในธรรมชาติ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของระบบนิเวศของผืนป่า สำหรับผู้ที่สนใจเบื้องหลังงานอนุรักษ์ครั้งประวัติศาสตร์นี้ สามารถติดตามชมบันทึกย้อนหลังฉบับเต็มเพื่อเรียนรู้การเดินทางของโครงการพญาแร้งคืนถิ่นฯ ที่ใกล้จะกลายเป็นจริง และร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนโครงการได้ผ่านช่องทางของโครงการฯ หรือ มูลนิธิสืบนาคะเสถียร
ผู้เขียน
ผู้ที่อยากบอกเล่าเรื่องราวจากป่า ให้ตรงกับนามสกุล
