จดหมายเปิดผนึกถึงคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า เรื่อง ขอให้ทบทวนยุติ “การปลดนกปรอดหัวโขนออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง”

จดหมายเปิดผนึกถึงคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า เรื่อง ขอให้ทบทวนยุติ “การปลดนกปรอดหัวโขนออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง” ครั้งที่ประชุมของคณะกรรมการสงวนฯ เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2568 โดยทันที

เรียน คณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า

ด้วยสถานการณ์ด้านความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยที่กำลังเผชิญแรงกดดันเพิ่มขึ้นทั้งจากการลักลอบจับสัตว์ป่า การทำลายถิ่นอาศัย และการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย พวกเราผู้ลงนามในจดหมายเปิดผนึกฉบับนี้ มีความกังวลอย่างยิ่งต่อข้อเสนอ “การปลดนกปรอดหัวโขน (Pycnonotus jocosus) ออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง” ซึ่งจะเป็นการก้าวถอยหลังครั้งใหญ่ต่อความพยายามอนุรักษ์สัตว์ป่าของประเทศ

1. นกปรอดหัวโขนยังคงถูกลักลอบจับจำนวนมาก แม้เป็นชนิดที่พบได้ทั่วไป แต่ข้อมูลจากหลายจังหวัดชี้ชัดว่าการดักจับจากธรรมชาติยังคงเกิดขึ้นอย่างกว้างขวาง ทั้งเพื่อใช้แข่งขัน เชิงพาณิชย์ และเพื่อส่งออก การปลดออกจากบัญชีคุ้มครองจะยิ่งเปิดช่องให้การล่ามีความชอบธรรมและเพิ่มแรงจูงใจในการจับจากธรรมชาติจำนวนมากขึ้น

2. ความต้องการเชิงพาณิชย์สูง ทำให้ประชากรนกปรอดหัวโขนจากป่าเสี่ยงลดลง ความนิยมประกวดนกเสียงดีและการซื้อขายในตลาดมืดเป็นแรงขับสำคัญ ประสบการณ์ในหลายประเทศพิสูจน์แล้วว่า การค้าเสรีสัตว์ป่าที่เป็นที่นิยมสูง ส่งผลให้ประชากรลดลงในเวลาอันรวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อการควบคุมต้นทางทำได้ยาก

3. การปลดออกไม่ช่วยแก้ปัญหาการปรับปรุงสายพันธุ์หรือฟาร์มเพาะเลี้ยง ผู้เสนออาจอ้างถึงการสนับสนุนฟาร์มเพาะเลี้ยงหรือส่งเสริมธุรกิจสำหรับการประกวดนก แต่ในความเป็นจริง การปลดออกจากบัญชีคุ้มครองจะทำให้ยากต่อการแยกแยะระหว่างนกที่เพาะเลี้ยงอย่างถูกต้องกับนกที่จับจากธรรมชาติ ซึ่งจะเป็นการเปิดช่องการฟอกสัตว์ป่า (laundering) ในระบบการค้าอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

4. เป็นการส่งสัญญาณผิดต่อสังคมและขัดต่อหลักการอนุรักษ์สากล การลดสถานะการคุ้มครองของชนิดพันธุ์ที่ยังถูกล่าจำนวนมากในธรรมชาติ เป็นการส่งสัญญาณผิดต่อสาธารณะว่า “สัตว์ป่าจับได้” ซึ่งจะทำลายความพยายามด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่าของไทย และขัดกับแนวทางของหลายประเทศที่กำลังเข้มงวดขึ้นต่อการค้าสัตว์ป่า

5. ขัดต่อพันธกรณีระหว่างประเทศและทิศทางอนาคตของประเทศต่อการอนุรักษ์ ประเทศไทยเป็นภาคีสำคัญของอนุสัญญา CITES และกรอบความตกลงด้านความหลากหลายทางชีวภาพ การตัดการคุ้มครองนกปรอดหัวโขนโดยไม่มีหลักฐานวิทยาศาสตร์สนับสนุนอย่างเพียงพอ จะลดความน่าเชื่อถือของประเทศในเวทีนานาชาติ

ข้อเรียกร้อง

1. ยุติแนวคิดหรือกระบวนการปลดนกปรอดหัวโขนออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองทันที

2. จัดให้มีการประเมินข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์อย่างรอบด้าน ครอบคลุมสถานการณ์การลักลอบจับ การค้า ความต้องการตลาด และสถานภาพประชากรจริงในธรรมชาติ

3. ปรับปรุงพัฒนากลไกขั้นตอนการขออนุญาต ควบคุมฟาร์มเพาะเลี้ยงและตลาดซื้อขาย ให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้

4. เสริมสร้างการบังคับใช้กฎหมาย เพื่อลดการดักจับและค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมายอย่างจริงจัง

‘นกปรอดหัวโขน’ เป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศและวัฒนธรรมไทย การปลดออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองไม่ใช่ทางออก แต่จะทำให้ปัญหาการจับจากธรรมชาติและการค้าผิดกฎหมายรุนแรงขึ้น เราขอให้ภาครัฐยึดหลักวิทยาศาสตร์และผลประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศเป็นสำคัญ และเดินหน้าในทิศทางที่ปกป้อง ไม่ใช่เปิดทางการเอารัดเอาเปรียบสัตว์ป่า

ด้วยจิตคารวะ เครือข่ายพันธมิตรด้านสิ่งแวดล้อมนานาชาติ

[Open Letter to the National Wildlife Conservation and Protection Committee]

Subject : Request to Review and Cancel the Decision to Remove the Red-whiskered Bulbul from the Protected Species List

We, the undersigned, are concerned about the decision made on 2 July 2025 to remove the Red-whiskered Bulbul from Thailand’s protected species list. At a time when wildlife poaching, habitat loss, and illegal wildlife trade are still serious problems, this decision could harm Thailand’s conservation efforts.

1. The Red-whiskered Bulbul is still being trapped in large numbers. Even though the bird is still commonly seen, many provinces continue to report widespread trapping for bird competitions, trade, and export. Removing its protected status would make hunting appear acceptable and could lead to even more birds being taken from the wild.

2. High demand puts the species at risk. Bird-singing competitions and the underground trade create strong demand for this species. In many countries, wildlife species with high demand can decline quickly when trade is not properly controlled.

3. Removing protection will not fix breeding or farm issues. Some may argue that the decision supports captive breeding or the bird-competition industry. However, without legal protection, it becomes very difficult to check whether birds come from breeding farms or are taken from the wild. This can easily lead to illegal wild birds being mixed into legal trade.

4. The decision sends the wrong message. Reducing protection for a species that is still heavily trapped may encourage the public to believe that wild birds can be freely taken. This goes against global efforts to reduce wildlife exploitation.

5. The decision does not align with Thailand’s international commitments. As a member of CITES and other biodiversity agreements, Thailand should ensure that wildlife decisions are based on strong scientific evidence. Removing this species from the protected list without enough data damages Thailand’s credibility.

Our Requests

 1. Stop and cancel the decision to remove the Red-whiskered Bulbul from the protected species list.

 2. Carry out a full scientific study on poaching, illegal trade, market demand, and the true population status of this species.

 3. Improve the permit system and monitoring of captive breeding and trade, with clear and transparent processes.

 4. Strengthen law enforcement to reduce illegal trapping and wildlife trade.

The Red-whiskered Bulbul is an important part of Thailand’s nature and cultural heritage. Removing it from the protected species list will not solve current problems, it will make them worse. We ask the government to follow scientific evidence and protect Thailand’s wildlife for the long-term future.

Respectfully, International Environmental Alliance Network Association : iEANA