หนังสือขอคัดค้านโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด

สืบเนื่องจากที่ประชุมคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 3/2564 เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2564 มีมติเห็นชอบความเห็นของคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โครงการพัฒนาแหล่งน้ำ ในการประชุมครั้งที่ 7/2563 เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2563 ต่อรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม สำหรับโครงการ กิจการ หรือการดำเนินการที่อาจมีผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพ อนามัย คุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างรุนแรง (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี ความละเอียดทราบแล้วนั้น

ทั้งนี้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้มีคำสั่งที่ 3211/2566 ลงวันที่ 24 กรกฎาคม2566 แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบและศึกษาข้อมูลทางวิชาการพื้นที่ดำเนินโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนดในเขตอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น จังหวัดจันทบุรี และได้ส่งสรุปผลการศึกษาข้อมูลทางวิชาการพร้อมข้อเสนอแนะในการก่อสร้างโครงการฯ ของคณะทำงานตรวจสอบและศึกษาข้อมูลทางวิชาการ และข้อเสนอแนะในการก่อสร้างโครงการฯ ของคณะทำงานตรวจสอบและศึกษาข้อมูลทางวิชาการพื้นที่ดำเนินโครงการดังกล่าว หนังสือที่ ทส 0910.1202/6336 เรียน อธิบดีกรมชลประทาน โดยพบข้อมูลที่ไม่สอดคล้องกันของรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม สำหรับโครงการ กิจการ หรือการดำเนินการที่อาจมีผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ คุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขภาพ อนามัย คุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างรุนแรง (EHIA) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี และข้อมูลการสำรวจของกรมอุทยานฯ (รายละเอียดตามเอกสารแนบ 1) อันมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้

1. จากการตรวจสอบข้อมูลทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า พบว่า รายงาน EHIA (ฉบับผ่านคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ) ของกรมชลประทาน และผลการศึกษาจากคณะทำงานตรวจสอบและศึกษา ข้อมูลทางวิชาการฯ กรมอุทยานฯ ปี 2566 มีข้อมูลที่ไม่สอดคล้องกัน ได้แก่ ชนิดป่า ปริมาณต้นไม้ ปริมาณไม้หนุ่ม/ลูกไม้ ปริมาณกล้าไม้ ปริมาณไม้ซุง รวมถึงมูลค่าความเสียหาย

2. บริเวณพื้นที่ก่อสร้างโครงการฯ โดยส่วนใหญ่มีสภาพเป็นป่าดิบแล้งที่ราบต่ำและมีร่องรอยการใช้ประโยชน์พื้นที่ของสัตว์ป่าในบริเวณที่มีโป่งธรรมชาติ ซึ่งไม่สอดคล้องกับข้อมูลในรายงาน EHIA โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี ที่มีการระบุว่า “สภาพพื้นที่ป่าเป็นป่าเบญจพรรณและพื้นที่ป่ารอการฟื้นฟู”

3. จากการสำรวจพบสังคมพืชป่าดิบแล้งที่มีกะพ้อเป็นไม้เด่น ในเรือนยอดชั้นล่าง พรรณไม้ที่พบบริเวณพื้นที่น้ำท่วมถึงและภายใต้เรือนยอดของป่าดิบแล้งแห่งนี้ เป็นสังคมกะพ้อผืนใหญ่แหล่งเดียวและเป็น “ผืนสุดท้ายของประเทศไทย” อีกทั้ง ในแปลงสำรวจทรัพยากรป่าไม้ยังพบผักปลาบัลสเลป ซึ่งเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกที่มีอยู่จำนวนน้อยในประเทศไทยและพบขึ้นในระบบนิเวศเฉพาะถิ่น

4. พื้นที่ที่จะกลายเป็นอ่างเก็บน้ำเป็นพื้นที่ราบสำคัญที่เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย หากิน และเป็นเส้นทางเดินของช้างป่า และสัตว์ป่าอื่น ๆ หากมีการสร้างอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จะเป็นแนวกีดขวางเส้นทางการเคลื่อนที่ของช้างป่า ทำให้ช้างป่าเปลี่ยนเส้นทางมาตามแนวด้านล่างของอ่างเก็บน้ำ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัย และ พื้นที่เกษตรกรรมของประชาชน ส่งผลให้ปัญหาระหว่างคนกับช้างป่าทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น

5. การดำเนินการที่ทำให้ผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิดเกิดความเสียหายโดยสิ้นเชิงจากการเกิดน้ำท่วม อาจส่งผลกระทบอย่างรุนแรง มีผลต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยและความสามารถในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาแบบปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ (Long-Term Low Greenhouse Gas Emission Development Strategies; LT-LEDS) ของประเทศไทย รวมถึงกรอบงานคุณหมิง – มอนทรีออล ว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพ (Kunming – Montreal Global Biodiversity Framework) ในการดำเนินงานตามข้อตกลงระหว่างประเทศตามพันธกรณีที่ประเทศไทยเป็นภาคีสมาชิก นอกจากนี้ รัฐบาลได้กล่าวถ้อยแถลงในการบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ เพื่อให้บรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน ภายในปีค.ศ.2050 ในการประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยสามัญครั้งที่ 78 (รายละเอียดตามเอกสารแนบ 1)

ด้วยเหตุผลดังกล่าว มูลนิธิสีบนาคะเสถียร ขอยืนยันเจตนารมณ์ในการคัดค้านโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด (รายละเอียดตามเอกสารแบบ 2) และขอให้ท่านได้โปรดพิจารณาข้อเสนอการจัดการน้ำนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ให้พื้นที่น้ำท่วมพ้นจากอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น เพื่อให้ยังคงมีแหล่งน้ำไว้ใช้ในการบรรเทาปัญหาภัยแล้งของประชาชนในพื้นที่ และเพื่อความยั่งยืนของทุกชีวิต