คนกับป่าเพื่อความยั่งยืน
หัวหน้าสืบ นาคะเสถียร เคยพูดว่า รั้วที่ดีของป่า ก็คือ พี่น้องประชาชน และท่าน อาจารย์รตยา จันทรเทียร อดีตประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ท่านได้กล่าวไว้ว่า การที่จะให้ ป่าอยู่ได้ สัตว์ป่าอยู่ได้ คนรอบป่าต้องอยู่ได้ด้วย
ความขัดแย้งกิดขึ้นจากความต้องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ไม่มีอย่างอื่นเลย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของที่อยู่อาศัย ที่ทำกิน ตัดไม้ ล่าสัตว์ อันนี้เป็นเรื่องของชีวิต ความขัดแย้งพวกนี้มันเกิดขึ้นมาจากการใช้ทรัพยากร การใช้ทรัพยากรแบบที่ประชาชนธรรมดาอยากใช้อย่างอิสระ ขณะเดียวกันรัฐบอกไม่ได้ ต้องมีกฎกติกามารยาท
ป่าตะวันตกมีความเปราะบางค่อนข้างสูง ฉะนั้นการดูแลการบังคับใช้กฎหมายเนี่ย มันจึงจำเป็นต้องเข้มงวดขึ้นกว่าที่อื่นๆ เป็นพื้นที่ที่เราเห็นว่ามีความสำคัญไม่ใช่แค่ต่อประเทศ แต่สำคัญกับทั้งโลกมนุษย์ ที่ต้องช่วยกันดูแลไว้ วันนี้โลกร้อนไม่ต้องอธิบายแล้วทุกคนรู้ดีว่ามันร้อนจนเดือดแล้ว เพราะฉะนั้นสิ่งเนี้ยมันเป็นเหตุผลหรือเป็นปัจจัยสำคัญมากในการที่จะดูแลทรัพยากรธรรมชาติในผืนป่าตะวันตก
สมโภชน์ มณีรัตน์ อดีตหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก/ห้วยขาแข้ง
อย่างการนั่งเรือชมสัตว์ป่า เมื่อ 3 ปีก่อน ไม่มีสัตว์ป่าออกมาให้เห็น คุณจะไม่เห็นสัตว์ป่าเลย มีแค่กลางคืนที่ช้างออกจากป่ามากินพืชผลของชาวบ้าน แต่ปัจจุบันมันเปลี่ยนไป มีทั้งละมั่ง วัวแดง นกยูง สัตว์ป่าออกมาหากินรอบอ่างทับเสลา
เหตุผลที่สัตว์ป่ากล้าออกมาหากิน เพราะว่าเราไม่ทำอันตรายกับเขา เราช่วยกันดูแล
ถ้านักท่องเที่ยวมาเที่ยวแล้วไม่เจออะไร คุณคิดว่าเขาจะกลับมาอีกครั้งไหม จะไปบอกต่อคนอื่นไหม ก็คงไม่บอกใช่ไหม เราจึงต้องช่วยกันดูแล โดยเฉพาะดูแลเรื่องความปลอดภัย
ตัวแทนกลุ่มเรือนำเที่ยวธรรมชาติและสัตว์ป่า บ้านวังทอง ตำบลระบำ จังหวัดอุทัยธานี
ณ วันนี้ ผืนป่าตะวันตก คือ ความหวังสุดท้ายของภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้จริงๆ เพราะว่ามันเป็นพื้นที่หลัก พื้นที่เดียว ที่เราเห็นเรื่องของการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ ในทุกมิติ ทั้งงานชุมชน งานอนุรักษ์ แล้วก็เรื่องการสร้างความเข้าใจกับสาธารณชน
สิ่งนี้เป็นโมเดลที่ขยับไปยังผืนป่าอื่นๆ ของประเทศไทย ให้ถูกพัฒนา หรือมีรูปแบบในการจัดการที่เป็นโมเดลอย่างป่าตะวันตกเอาไปใช้ในพื้นที่บ้าง สิ่งนี้เป็นเรื่องอนาคต เป็นความท้าทาย และน่าสนใจที่จะทำให้มันเกิดขึ้น
ภาณุเดช เกิดมะลิ ประธานมูลนิธิสืบนาคะเสถียร
ขอขอบคุณ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช สมโภชน์ มรณีรัตน์ ภาณุเดช เกิดมะลิ บุญเลิศ เทียนช้าง กลุ่มเรือนำเที่ยวธรรมชาติและสัตว์ป่า บ้านวังทอง ตำบลระบำ จังหวัดอุทัยธานี ที่ปรึกษาสารคดี ศศิน เฉลิมลาภ อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ พรกมล จรบุรมย์ บทสารคดี อินทรชัย พาณิชกุล ถ่ายภาพ วรกร พัวพัน บริษัท เพียวด็อค ครีเอทีฟ จำกัด มูลนิธิสืบนาคะเสถียร ตัดต่อ กราฟฟิก ฐิติพงษ์ สุขสมบูรณ์เลิศ ควบคุมการผลิต เอกวิทย์ เตระดิษฐ์ วรกร พัวพัน
