ระบบนิเวศป่าต้นน้ำ

บนพื้นที่แห่งนี้ ยังเป็นป่าต้นน้ำ ที่เป็นจุดเริ่มต้นของลำห้วยและลำธารน้อยใหญ่ ที่แตกแขนงเอื้อต่อการดำรงชีวิต และขยายพันธุ์ของพืชและสัตว์ป่านานาชนิดทั่วทั้งผืนป่า และเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของแม่น้ำสายหลักของประเทศหลายสาย เช่น แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำสะแกกรัง และบางส่วนของแม่น้ำเจ้าพระยา ที่หล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรกรรม รวมถึงให้ชีวิตกับผู้คนอีกนับล้าน

ป่าต้นน้ำของป่าตะวันตกเรา ซึ่งเป็นป่ามรดกโลก เรามีพื้นที่ของป่าต้นน้ำลำธารค่อนข้างจะใหญ่ที่สุดในประเทศไทยเมื่อเทียบกับป่าผืนอื่นๆ เป็นผู้แบ่งน้ำ เป็นแหล่งกำเนิดของน้ำกินน้ำใช้ที่เรามีในประเทศไทย อย่างน้อยประมาณสัก 50%

คนกรุงเทพใช้น้ำก็ประมาณอาจจะ 20-30% ที่มาจากลุ่มน้ำแม่กลอง ที่เราได้มีการทำชลประทานแบ่งน้ำมาใช้นะ โชคดีที่เรามีพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติต่างๆ คอยดูแลป่าต้นน้ำอีกหลายแห่งเอาไว้นะครับ

ดร.ชวลิต วิทยานนท์ ผู้เชี่ยวชาญด้านนิเวศวิทยาสัตว์น้ำ

นากเป็นผู้ล่าระดับสูงสุดของระบบนิเวศชุ่มน้ำ ถ้าเทียบกับป่าบกเขามีสถานะเทียบเท่ากับเสือโคร่ง ช่วยควบคุมประชากรเหยื่อ

นากจะกินอาหารได้หลากหลาย เขากินปลา กินปู กินกุ้ง กินสัตว์เลื้อยคลาน พวกกบ ดังนั้น การมีอยู่ของเขาจะช่วยให้ระบบนิเวศมันสมดุล ถ้าเขาหายไปมันจะทำให้เสียสมดุลตรงนั้นไป

ผศ.ดร.นฤมล ตันติพิษณุ นักวิจัยกลุ่มวิจัยนิเวศวิทยาการอนุรักษ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเหล้าธนบุรี

ผมเชื่อว่าการอนุรักษ์สัตว์และสิ่งมีชีวิตที่ดีที่สุด คือการจัดบ้านให้เขาปลอดภัย เวลาเรามีวังปลา ผมจะบอกชาวบ้านว่าตรงเขตห้ามล่า มันเหมือนธนาคาร เราดูแลการอนุรักษ์ส่วนนึงให้ปลาอยู่กันอย่างมีความสุข อยู่กันอย่างปลอดภัย พอเขาออกลูกออกหลานไป เราค่อยไปจับลูกหลานเขา ปลาที่อยู่นอกเขต ก็เหมือนตรงนี้เป็นธนาคาร แล้วเราก็ไปตามเก็บดอกเบี้ยเอา ดังนั้นการทำวังปลาหรือการตั้งเขต No take zone ขึ้นมา ผมว่าเป็นสิ่งที่ดีที่สุดแล้ว

ดร.นณณ์ ผาณิตวงศ์ นักวิชาการอิสระด้านระบบนิเวศน้ำจืด เจ้าของรางวัล ASEAN Biodiversity Heros คนแรกของประเทศไทย

ขอขอบคุณ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ที่ปรึกษาสารคดี ศศิน เฉลิมลาภ อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ พรกมล จรบุรมย์ บทสารคดี ศศิธร วงศาริยะ ถ่ายภาพ วรกร พัวพัน บริษัท เพียวด็อค ครีเอทีฟ จำกัด บริษัทอาชิ แคลน จำกัด อรยุพา สังขะมาน สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย ตัดต่อ กราฟฟิก ฐิติพงษ์ สุขสมบูรณ์เลิศ ควบคุมการผลิต เอกวิทย์ เตระดิษฐ์ วรกร พัวพัน

ชมสารคดีตอนอื่นๆ