ร่างพ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พศ. ... เปิดช่องเอกชนรุกป่า?

อีเมล พิมพ์ PDF

พรบ.สัตว์ป่า

การที่บุคคลมารวมกลุ่มอยู่ด้วยกันย่อมต้องมีกฎเกณฑ์เพื่อควบคุมความสงบสุขของผู้คนส่วนรวม แต่เมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไปกฎหมายที่เคยใช้ได้ผลก็เกิดล้าหลัง การแก้ไขกฎหมายจึงไม่ใช่เรื่องผิดแปลกอะไร แต่ถ้าหากการแก้ไขนั้นเกิดขึ้นแล้วสภาพที่เป็นอยู่ต้องถอยหลังลงคลอง เช่นนั้นแล้ว การแก้ไขกฎหมายในบางข้อยังจำเป็นอยู่หรือ

 

[INFOGRAPHIC] หากมีมาตรา 29 ตามร่างพ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. .... แล้วจะเกิดอะไรขึ้น ?

อีเมล พิมพ์ PDF
พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ
 

ส่งเสริม หรือ สลาย อนาคตสัตว์ป่าไทย

อีเมล พิมพ์ PDF

แก้ไขกฎหมายป่าไม้สัตว์ป่าเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2558 มูลนิธิสืบนาคะเสถียรร่วมกับชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม ได้จัดเวทีงานเสวนาวิชาการ ”แก้ไขกฎหมายป่าไม้-สัตว์ป่า ประโยชน์เพื่อใคร?” หนึ่งในวิทยากรที่เข้าร่วมในเวทีเสวนาดังกล่าว คือ ดร.อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ อาจารย์ประจำคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้เน้นการให้ข้อมูลในประเด็นของร่างพ.ร.บ.ส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเป็นหลัก

 

การจัดการเรื่องการท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ

อีเมล พิมพ์ PDF

อุทยานแห่งชาติภาพของนักท่องเที่ยวสูบบุหรี่ในที่ห้ามสูบ ผู้ประกอบการนำเรือเข้ามาติดหาดโยนสมอเรือลงในพื้นที่ที่มีปะการัง การจัดการขยะในพื้นที่อุทยานแห่งชาติที่ไม่เป็นระบบ ภาพเหล่านี้กำลังสะท้อนให้เห็นอะไร

 

801 รหัสทางไกลจากทุ่งใหญ่ฯตก

อีเมล พิมพ์ PDF
801 รหัสทางไกลจากทุ่งใหญ่ฯตก
24 เมษายน พ.ศ. 2517 ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรพื้นที่กว่า 2  ล้านไร่ ในเขตอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี และอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ได้รับการประกาศให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรอย่างเป็นทางการ นับเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ก่อนที่จะถูกแบ่งการบริหารจัดการพื้นที่ออกเป็นสองส่วนคือ ทุ่งใหญ่ด้านตะวันตกและตะวันออก ในปี 2532
ระยะเวลากว่า 41 ปีจากการประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์ฯ ในพื้นที่มีความเปลี่ยนแปลงทั้งด้านการบริหารจัดการอย่างมากมาย ซึ่งมีชายคนหนึ่งเริ่มหน้าที่การงานของเขาในฐานะเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าพร้อมกับช่วงเวลาเดียวกันที่ประกาศให้ทุ่งใหญ่เป็นเขตรักษาพันธุ์ฯ ก่อนที่เขาจะเกษียณอายุราชการเมื่อปี 2557 แม้ในตอนนี้ ลุงเฮี้ยบ หรือ 'ประสิทธิ์ ศรีวัฒนะมงคล'ในวัย 60 ปีแล้ว แต่ก็ยังคงทำหน้าที่ของตนเองอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง
เรารู้จักกับลุงเฮี้ยบ ในช่วงเวลาที่ทาง 'มูลนิธิสืบนาคะเสถียร' เข้าไปปฏิบัติภารกิจมอบถุงนอนให้เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าตามหน่วยพิทักษ์ป่าในเขตทุ่งใหญ่ด้านตะวันตก ขณะที่รถจอดหยุดพักและได้มีโอกาสพูดคุยกับเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่านายหนึ่ง เขาพยักพเยิดให้มองไปหาชายสูงวัยที่ยืนอยู่ใต้ร่มไม้ห่างจากเราไปแค่ถนนดินแดงแข็งๆคั่นกลาง
"อยากรู้ตำนานความเป็นมาของพิทักษ์ป่าในทุ่งใหญ่ฯ ถามคนนั้นเลยครับ ลุงเฮี้ยบแกเป็นพิทักษ์ป่ารุ่นแรกของที่นี่ จริงๆลุงแกเกษียณไปแล้วครับ แต่ก็ยังมาออกลาดตระเวนกับเราอยู่ตลอดแกทำงานที่นี่มาตั้งแต่ก่อนจะบรรจุจนกระทั่งเกษียณ ไม่แปลกหรอกครับที่จะผูกพันกับที่นี่ เพราะมันเหมือนบ้านของแกไปแล้ว"
นั่นจึงทำให้เราได้มีโอกาสมานั่งคุยกับลุงเฮี้ยบ ซึ่งเมื่อถามถึงสาเหตุที่ทำให้ลุงเข้ามาทำงานในตำแหน่งเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่านั่นคือ “ที่นี่เป็นเหมือนบ้านของผม ผมต้องการดูแลรักษาป่าบ้านเกิดของผมเอาไว้ ผมเชื่อว่าเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าคนอื่นก็คิดเหมือนผมนั่นคือการดูแลป่าบ้านเราให้ลูกให้หลานต่อไป"
เส้นทางอันยาวนานกว่า 41 ปีในการทำหน้าที่เป็นผู้เฝ้าไพร เริ่มต้นจากการชักชวนของญาติผู้ใหญ่ ในขณะนั้นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรเพิ่งได้รับการประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์ฯ และยังไม่มีการแบ่งแยกอาณาเขตรับผิดชอบออกเป็นด้านตะวันตกและด้านตะวันออก ผืนป่าอันกว้างเปรียบเทียบกับขนาดที่ใหญ่กว่ากรุงเทพถึงเท่าตัวจึงเป็นหน้าที่ในการดูแลรับผิดชอบของลุงเฮี้ยบและผองเพื่อน
"การจะเข้ามาทำงานในตำแหน่งพิทักษ์ป่าในตอนแรกเริ่มนั้นต้องผ่านการทำงานในตำแหน่งลูกจ้างทั่วไปมาก่อน 5 ปี มีความรู้ความเชี่ยวชาญด้านงานในพื้นที่ แล้วถึงจะสามารถสอบเข้ามาเป็นลูกจ้างประจำได้ครับ ผมเข้ามาทำรุ่นแรก รหัสวิทยุที่ได้ก็เป็น 801 คือเป็นรหัสแรก พิทักษ์ป่าคนแรกที่ได้รหัสวิทยุนี้ ส่วนที่ทำการเขตฯที่แรกอยู่ที่หน่วยเซซาโวในปัจจุบันครับ" แม้ปัจจุบันถนนจะดีขึ้นกว่าเดิมมาก และไม่ได้เดินทางในหน้าฝน แต่กว่าจะเดินทางเข้ามาถึงก็ใช้เวลาเกินครึ่งวัน มันยังทำให้พวกเราอดคิดไม่ได้ว่า แล้วกว่า 40 ปีที่แล้ว ซึ่งเทคโนโลยีไม่ได้ดีแบบนี้ โครงสร้างรถไม่ได้แข็งแกร่งทนทานบุกไปได้ทุกที่อย่างนี้ ความเป็นอยู่ของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าในตอนนั้นจะเป็นอย่างไร
"ถ้าถามถึงอุปสรรคในการทำงานนะ อันดับต้นๆเลยน่าจะเป็นการเดินทางนี่ล่ะ บางทีรถเสียไม่มีอะไหล่ก็ต้องจอดทิ้งไว้กลางป่าแล้วเดินเท้าต่อ หรือบางทีก็ขี่ช้างเอา เพราะมันไม่มีรถไง ก็รถเสีย เดินเท้าออกไปตัวเมืองสังขละเพื่อซื้อเสบียงแล้วก็จ้างให้เขาเอาช้างขนเสบียงขนข้าวกลับมาส่งที่หน่วย ก่อนหน้านี้ทั้งเขตมีรถคันเดียว เดือนหรือสองเดือนจะได้มีโอกาสเข้าตัวเมือง เพื่อซื้อเสบียงหรือไปเยี่ยมครอบครัว ผมเคยไม่ได้ออกมาจากป่าเลยเกือบหกเดือน"
ตอนนั้นเรานิ่งไป... คิดในใจว่า หกเดือนกับป่าเงียบๆ ความเป็นอยู่จะเป็นอย่างไรหนอ
"แต่นั่นยังพอทนไหวนะ เพราะมันมีเสบียง มีคนอยู่ด้วย แต่มีครั้งหนึ่งผมอยู่กับลูกน้อง 3 คน เสบียงใกล้จะหมด เหลือข้าวแค่ถังเดียว ไม่รู้จะทำยังไง รถก็ไม่มี เงินก็ไม่มี อีกสิบห้าวันกว่าจะถึงสิ้นเดือน เลยสั่งให้ลูกน้องออกกลับออกไปอยู่บ้าน แล้วผมนอนเฝ้าหน่วยอยู่คนเดียว"
ฟังดูแล้วโหดร้าย แต่นั่นยังไม่มากเท่าอุปสรรคในการทำงานที่นอกจากจะเป็นการเดินทางแล้ว อุปกรณ์เครื่องมือในการทำงานในตอนนั้นยังไม่มีเพียบพร้อมอย่างทุกวันนี้
"นี่ดีขึ้นมากแล้วนะผมว่า เมื่อก่อนไม่มีนะเครื่อง GPS ปืนเนี่ยบางทีทั้งหน่วยมีอยู่กระบอกเดียว ถ้าถามว่าเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าตอนนี้ต้องการอะไร น่าจะเป็นอาวุธนี่แหละ เพราะบางทีเจอพรานป่า ปะทะกัน อาวุธพรานดีกว่า เยอะกว่าเจ้าหน้าที่อีก"
หน้าที่ของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าไม่ได้มีเพียงการลาดตระเวน ดูแลปกป้องผืนป่า เท่านั้น แต่ยังต้องคอยจัดการ ดูแลชาวบ้านที่อยู่อาศัยรอบผืนป่า และบางหมู่บ้านยังมีพี่น้องชาวกะเหรี่ยงโผล่วที่อพยพมาจากพม่าอาศัยในพื้นที่ก่อนที่จะมีการประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์เป็นเวลานาน (คาดว่าน่าจะอพยพมาตั้งแต่สมัยอยุธยา) อีกด้วย
"ส่วนมากเป็นชาวพม่าอพยพมาจากเมืองมะละแหม่งครับ เพราะพ้นเขตเขาลูกนี้ไปก็เป็นพม่าแล้ว" ลุงเฮี้ยบชี้บอกให้เราดูภูเขาที่ทอดขวางระหว่างพรมแดนไทยพม่า "เพราะชาวบ้านพวกนี้เขาอยู่มาก่อนที่เราจะประกาศให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พวกเขาจึงมีสิทธิ์ในพื้นที่ ตอนนี้ไม่มีปัญหาอะไรกันแล้วครับเพราะได้เจ้าหน้าที่จากมูลนิธิสืบเข้ามาเป็นตัวประสานงานด้วย นอกจากนี้แล้วสมัยก่อนยังมีปัญหาคอมมิวนิสต์ในพื้นที่ด้วย การเป็นเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าสมัยก่อนจึงไม่ได้ทำงานด้านปราบปรามดูแลป่าไม้แค่ด้านเดียวแต่ยังต้องมีงานชุมชนด้วย"
ปัญหา อุปสรรคที่ลุงเฮี้ยบต้องเผชิญมาตลอด 41 ปีในการทำงาน มันอยู่เหนือจินตนาการที่เราจะคิดได้ว่าตอนนั้นต้องพบกับความลำบากมากแค่ไหน นอกจากปัญหาภายในเช่นเรื่องเบี้ยเลี้ยง เสบียงที่ไม่เพียงพอ ยังต้องเจอปัญหาภายนอกเช่นผู้มีอิทธิพล ปัญหาจากการทำงาน ทั้งเรื่องอาวุธ หรือเรื่องการปะทะพรานป่าที่ทำให้ลุงเฮี้ยบเสียเพื่อนร่วมงานไปแล้ว แล้วมีสาเหตุใดที่ยังทำให้ลุงเฮี้ยบทำงานได้ยาวนานขนาดนี้ คำตอบสั้นๆ ก็คือ
"สาเหตุที่ทำจนเกษียณก็เป็นเพราะมันเป็นป่าของพื้นที่บ้านเรา เราเลยอยากดูแลเอาไว้ให้ดีที่สุด"
อีกทั้งตลอดสามคืนสี่วันที่ได้คลุกคลีกับเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าที่เราเคยมองว่าพวกเขามีชีวิตที่ยากลำบาก เรากลับพบว่าพวกเขามีแต่รอยยิ้ม เสียงหัวเราะ ด้วยความสุขกับการที่ได้ดูแลป่าแทนคนไทยอีกหลายล้านคน เราจึงได้ข้อสรุปกับตัวเองว่า
'งานของพิทักษ์ป่าน่าสรรเสริญ มากกว่าน่าสงสาร'
ผู้พิทักษ์ป่า24 เมษายน พ.ศ. 2517 ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรพื้นที่กว่า 2  ล้านไร่ ในเขตอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี และอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ได้รับการประกาศให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรอย่างเป็นทางการ นับเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ ก่อนที่จะถูกแบ่งการบริหารจัดการพื้นที่ออกเป็นสองส่วนคือ ทุ่งใหญ่ด้านตะวันตกและตะวันออก ในปี 2532