DIB Talk 2014 : อ.ศศิน เฉลิมลาภ

อีเมล พิมพ์ PDF

DIB talkอ.ศศิน เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร : นักธรณีวิทยาและนักอนุรักษ์ผู้ปลุกกระแสคน­รุ่นใหม่ให้หันมาสนใจสิ่งแวดล้อมและร่วมคั­ดค้าน EHIA (Environment and Health Impact Assessment) ที่ไม่โปร่งใสและไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ นอกจากนั้นอาจารย์ยังทำงานในโครงการ “จอมป่า” ที่เข้าไปจัดการความขัดแย้งระหว่างชาวบ้าน­และเจ้าหน้าที่ป่าไม้ หลังจากที่รัฐบาลประกาศเขตอุทยานแห่งชาติแ­ละเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า 17 แห่ง ในผืนป่าตะวันตก และเกิดการทับซ้อนกับพื้นที่ชุมชนซึ่งมีชา­วบ้านอาศัยและทำกิน

 

5 ประเด็นจากเวทีระดับโลกเรื่องพื้นที่อนุรักษ์

อีเมล พิมพ์ PDF

อุทยานแห่งชาติจำเป็นหรือไม่ที่การอนุรักษ์ต้องเป็นขั้วตรงข้ามของการพัฒนาเศรษฐกิจ ?

กว่าร้อยละ 40 ของเศรษฐกิจโลกอ้างอิงกับทรัพยากรธรรมชาติ ดังนั้นความคิดที่ว่าจะรักษาทรัพยากรธรรมชาตินั้นถือว่าเป็นเรื่องที่ผู้เข้าร่วมหลายคนมองว่า 'ไร้สมอง' แต่ในวันแรกของการประชุม Archim Steiner ผู้อำนวยการ United Nations Environment Program ที่กล่าวถึงความจำเป็นในการก้าวข้ามกรอบความคิดดั้งเดิมว่า

 

กรมอุทยานฯ ยื่นจดหมายถึง คชก. คัดค้านโครงการสร้างเขื่อนแม่วงก์

อีเมล พิมพ์ PDF
กรมอุทยานฯ ยื่นจดหมายถึง คชก. คัดค้านโครงการสร้างเขื่อนแม่วงก์
เมื่อวันที่ 18 พ.ย. ที่ผ่านมากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยื่นจดหมายด่วนส่งถึง คชก. แหล่งน้ำเพื่อให้ข้อมูลผลการศึกษาด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่โครงการก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์ รับไว้พิจารณาก่อนการประชุมการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมระบุข้อความสำคัญไม่ควรสร้างเขื่อนแม่วงก์ในพื้นที่อนุรักษ์ แต่ควรดำเนินการจัดทำแนวทางเลือกในการจัดการน้ำแนวทางอื่นที่ไม่ต้องสูญเสียพื้นที่ขนาดใหญ่ในพื้นที่อนุรักษ์และให้ความคุ้มค่าในการจัดการน้ำมากกว่า
โดยทางกรมอุทยานฯ ได้มีความเห็นว่า พื้นที่โครงการสร้างเขื่อนทั้งหมดที่อยู่ในอุทยานแห่งชาติเขื่อนแม่วงก์ ซึ่งเป็นป่าที่กำลังฟื้นฟูเข้าสู่สภาวะป่าสมบูรณ์และเป็นป่าที่มีระบบนิเวศเฉพาะที่หาได้ยากในประเทศ รวมทั้งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าที่สำคัญอย่างเสือโคร่งที่ปัจจุบันอยู่ในสถานะเสี่ยงใกล้สูญพันธ์ อีกทั้งการสร้างเขื่อนอาจจะมีผลกระทบต่อการดำเนินการจำทำแผนเสนอพื้นที่อุทยานฯ แม่วงก์ให้เป็นมรดกโลกของกรมอุทยานฯ อีกด้วย
ทั้งนี้ เนื้อหาในจดหมายของกรมอุทยานฯ ยังได้มีข้อมูลเสริมจากคณะทำงานตรวจสอบข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโครงการเขื่อนแม่วงก์ ที่แต่งตั้งคณะทำงานรวม 3 ชุด ได้แก่คณะทำงานด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า คณะทำงานด้านบริหารจัดการน้ำ และคณะทำงานด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม โดยคณะทำงานได้มีความเห็นโดยสรุปได้ดังนี้
ด้านทรัพยากรที่ส่งผลกระทบต่อพืชและจำนวนสัตว์ป่า การปลูกป่าทดแทนสำหรับพื้นที่ที่สูญเสียไปอาจจะไม่เหมาะสม อีกทั้งในด้านบริหารจัดการน้ำที่น่าจะมีทางเลือกอื่นที่จะช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมหรือน้ำในพื้นที่ชลประทานให้มีศักยภาพเท่าตัวโครงการได้ และทางด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม ที่การคิดผลประโยชน์ของโครงการไม่ถูกต้อง โดยไม่คิดต้นทุน และคิดต้นทุนต่ำกว่าความเป็นจริง รวมทั้งขาดการประเมินมูลค่าทางด้านความหลากหลายทางชีวภาพอีกด้วย
...
บันทึกข้อความ
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช สำนักอุทยานแห่งชาติ
ที่ ทส ๐๙๑๐.๒๐๔/ ๒๓๒๖๙ วันที่ ๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๗
เรื่อง ขอส่งข้อมูลและความเห็นต่อโครงการสร้างเขื่อนแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์
เรียน เลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ตามที่ คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้านพัฒนาแหล่งน้ำ ได้มีการประชุม ครั้งที่ ๗/๒๕๕๗ ในวันจันทร์ที่ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๗ มีมติคณะกรรมการผู้ชำนาญการฯ มอบหมายให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จัดส่งเอกสารข้อมูลผลการศึกษาด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่ก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์ให้ฝ่ายเลขาธิการรวบรวม เพื่อนำเสนอคณะกรรมการผู้ชำนาญการฯ เพื่อประกอบการพิจารณาในการประชุมครั้งต่อไป
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พิจารณาแล้ว มีความเห็นต่อโครงการเขื่อนแม่วงก์ดังนี้
๑. เนื่องด้วยพื้นที่สร้างเขื่อนทั้งหมดอยู่ในอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จำนวน ๑๒,๒๐๐ ไร่  สภาพป่าเป็นป่าที่กำลังฟื้นตัวเข้าสู่สภาวะป่าสมบูรณ์ นับตั้งแต่มีการป้องหันพื้นที่เตรียมการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๖ รวมทั้งผืนป่าดังกล่าวเป็นป่าในพื้นที่ลุ่มต่ำ เป็นระบบนิเวศเฉพาะ หาได้ยากในประเทศ
๒. พื้นที่ดังกล่าวเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าที่สำคัญ เช่น เสือโคร่ง ซึ่งถือเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ที่มีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศป่าไม้ และปัจจุบันอยู่ในสถานะเสี่ยงสูญพันธุ์ ในพื้นที่ที่จะก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์มีการค้นพบเขียดงูดอยสุเทพ (Ichthyophis youngroum talor) ซึ่งเป็นการค้นพบครั้งที่ ๒ ในประเทศไทย รวมทั้งพบค้างคาวจมูกหลอดเล็กท้องขาว (Murlno walstoni) ซึ่งเป็น new species
๓. กระทรวงการต่างประเทศ ได้มีหนังสือด่วนมาก ที่ กต ๑๐๐๓/๑๗๗๓ ลงวันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๕ แจ้งว่าศูนย์มรดกโลก (World Heritage Center) ได้รับแจ้งจาก International Union For Conservation of Nature (IUCN) ได้แสดงความเป็นกังวลเกี่ยวกับการสร้างเขื่อนแม่วงก์ ซึ่งอยู่ติดกับพื้นที่มรดกโลก คือ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่ - ห้วยขาแข้ง เนื่องจากระบบนิเวศในพื้นที่ดังกล่าวมีความสมบูรณ์ เป็นถื่นอาศัยของสัตว์ป่าหายาก และการสร้างเขื่อแม่งวงก์จะนำไปสู่ผลกระทบต่อประชากรเสือและการลักลอบล่าสัตว์ป่า ศูนย์มรดกโลกเสนอให้ฝ่ายไทยระงับโครงการก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์จนกว่าผลการประเมิน EIA จะครบถ้วนและได้มีการประเมินผลกระทบจากการดำเนินโครงดังกล่าวต่อคุณลักษณะที่โดดเด่น (Outstanding Universal Value) ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่ - ห้วยขาแข้ง
๔. การกักเก็บน้ำไว้ใต้ดิน คือ ผืนป่าจะมีศักยภาพในการเก็บน้ำมากกว่าเก็บน้ำบนดิน ซึ่งคือการสร้างเขื่อน
๕. กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช อยู่ในระหว่างการดำเนินการจัดทำแผนเสนอพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์และพื้นที่ใกล้เคียงเป็นมรดกโลก เพื่อเป็นการอนุรักษ์ผืนป่าขนาดใหญ่ คือ ผืนป่าตะวันตกอย่างต่อเนื่อง
๖. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีคำสั่งที่ ๔๒๗/๒๕๕๖ ลงวันที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๖ เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โครงการเขื่อแม่วงก์ และคำสั่งที่ ๔๙๓/๒๕๕๖ ลงวันที่ ๔ ธันวาคม ๒๕๕๖ แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โครงการเขื่อนแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ โดยได้มีการแต่งตั้งคณะทำงานรวม ๓ ชุด ได้แก่ คณะทำงานด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า คณะทำงานด้านบริหารจัดการน้ำ และคณะทำงานด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะทำงานมีความเห็นต่อความถูกต้องสมบูรณ์ของรายงาน สรุปดังนี้
๑) ด้านทรัพยากร ได้แก่ ประเด็นสภาพปัจจุบันและผลกระทบต่อสังคมพืชและการทดแทน ประเด็นความถูกต้องของการจำแนกชนิดและจำนวนสัตว์ป่าที่ได้รับผลกระทบจากการก่อสร้างโครงการ ประเด็นผลกระทบต่อระบบนิเวศของพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์และพื้นที่ใกล้เคียง และประเด็นความเหมาะสมพื้นที่ปลูกป่าทดแทนพื้นที่ที่สูญเสียไปในการก่อสร้างโครงการ
๒) ด้านการบริหารการจัดการน้ำ ได้แก่ ประเด็นด้านการกำหนดแนวทางเลือก ประเด็นการกำหนดสถานการณ์ของการพัฒนาลุ่มน้ำด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ ประเด็นการปล่อยน้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศ ประเด็นปัญหาน้ำท่วม และศักยภาพของโครงการต่อการบรรเทาปัญหาน้ำท่วม ประเด็นพื้นที่ชลประทาน และการจัดสรรน้ำ
๓) ด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม ได้แก่ ประเด็นการคิดผลประโยชน์ของโครงการไม่ถูกต้อง ไม่คิดต้นทุน และคิดต้นทุนต่ำเกินกว่าความเป็นจริง รวามทั้งขาดการประเมินมูลค่าทางด้านความหลากหลายทางชีวภาพ
ดังนั้น เมื่อพิจารณาจากข้อมูลทั้งหมด ความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่า ความคุ้มค่าในกรณีมีและไม่มีเขื่อน การเป็นแนวกั้นกันชนของผืนป่าตะวันตกซึ่งมีความสำคัญเป็นมรดกโลก รวมทั้งพื้นที่ดังกล่าวอยู่ระหว่างการจัดทำแผนเพื่อเสนอเป็นมรดกโลก จึงมีความเห็นไม่ควรสร้างเขื่อแม่วงก์ในพื้นที่อนุรักษ์ แต่ควรดำเนินการจัดทำแนวทางเลือกในการจัดการน้ำแนวทางอื่นที่ไม่ต้องสูญเสียพื้นที่ขนาดใหญ่ในพื้นที่อนุรักษ์และให้ความคุ้มค่าในการจัดการน้ำมากกว่า
พร้อมนี้ ขอส่งข้อมูลการสำรวจทรัพยากรป่าไม้และข้อมูลสำรวจทรัพยากรสัตว์ป่า มาเพื่อเป็นข้อมูลที่จะใช้ประกอบการพิจารณาความจำเป็นและความเหมาะสมที่จะใช้พื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ดำเนินการสร้างเขื่อ ในการปรุะชุมครั้งต่อไป ทั้งนี้ได้ส่งข้อมูลในรูปแบบแผ่นบันทึกข้อมูล มาพร้อมนี้
จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา
นายนิพนธ์ โชติบาล
อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืชเมื่อวันที่ 18 พ.ย. ที่ผ่านมากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยื่นจดหมายด่วนส่งถึง คชก. แหล่งน้ำเพื่อให้ข้อมูลผลการศึกษาด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่โครงการก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์ รับไว้พิจารณาก่อนการประชุมการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมระบุข้อความสำคัญไม่ควรสร้างเขื่อนแม่วงก์ในพื้นที่อนุรักษ์ แต่ควรดำเนินการจัดทำแนวทางเลือกในการจัดการน้ำแนวทางอื่นที่ไม่ต้องสูญเสียพื้นที่ขนาดใหญ่ในพื้นที่อนุรักษ์และให้ความคุ้มค่าในการจัดการน้ำมากกว่า
 

60 นักวิชาการ แถลงการณ์ "คัดค้านการสร้างเขื่อนแม่วงก์"

อีเมล พิมพ์ PDF
ตามที่รัฐบาลได้เร่งรัดผลักดันให้มีการดำเนินโครงการเขื่อนแม่วงก์ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ เขตจังหวัดนครสวรรค์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ป่าตะวันตกอีกครั้งหลังจากที่รายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)ไม่ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการผู้ชำนาญการ และคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมาหลายครั้งและได้รับการคัดค้านจากประชาชนในพื้นที่และสาธารณชนมาโดยตลอดระยะเวลาประมาณ ๒๐ ปีโดยคณะกรรมการผู้ชำนาญการมีกำหนดการประชุมพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ (EHIA)ในวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ศกนี้ นั้น
เหล่านักวิชาการซึ่งมีรายชื่อท้ายแถลงการณ์นี้ เห็นว่าโครงการเขื่อนแม่วงศ์ไม่สมควรได้รับการดำเนินการต่อไปและรัฐบาล กรมชลประทาน รวมทั้ง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกหน่วยควรยุติการผลักดันโครงการเขื่อนแม่วงก์โดยทันทีและตลอดไปด้วยเหตุผลเบื้องต้นโดยสรุปต่อไปนี้
๑. โครงการเขื่อนแม่วงก์จะก่อผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ของผืนป่าตะวันตกโดยรวมซึ่งหมายถึงผลกระทบต่อห่วงโซ่ความสัมพันธ์ในหมู่สัตว์และพืชในผืนป่าตะวันตกทั้งหมด และย่อมกระทบในทางตรงและทางอ้อมต่อมนุษย์ในชุมชนและสังคมวงกว้างในที่สุด การดำรงอยู่ต่อไปของผืนป่าและสัตว์ป่าในปัจจุบันหมายถึง การดำรงอยู่ของความหลากหลายทางชีวภาพที่จะประกันความอุดมสมบูรณ์และยั่งยืนของธรรมชาติที่มีคุณค่าทั้งเพื่อธรรมชาติทั้งระบบและเพื่อมนุษย์ เราเห็นว่า การพิจารณาคุณค่าในแง่มุมเหล่านี้ ไม่อาจพิจารณาอย่างผิวเผินแค่การเปรียบเทียบหรือประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจของความสูญเสียที่เกิดขึ้นกับช้าง เสือ นกยูงฯลฯ หรือพืชพันธุ์ใดๆ เป็นรายชนิดหรือรายตัว แต่ต้องมองให้เห็นคุณค่าอันสูงส่งอย่างประเมินค่าไม่ได้ของระบบและวัฏจักรของชีวิตทั้งหมดที่จะเกื้อกูล สัมพันธ์และพัฒนาหนุนเนื่องต่อไปตามธรรมชาติ
สังคมอเมริกันเคยเรียนรู้ว่า หากย้อนเวลาได้จะไม่ตัดสินใจสร้างเขื่อนชลประทานในโครงการ Hetch Hetchy ในเขตอุทยานแห่งชาติ Yosemite National Park(แล้วเสร็จ ค.ศ. 1938) ซึ่งทำให้ที่สุดต้องทำลายเขื่อนนี้ลงแล้วปล่อยให้ธรรมชาติฟื้นตัวเองขึ้นมาใหม่ซึ่งต้องใช้เวลาหลายร้อยปี ประสบการณ์ความผิดพลาดเช่นนี้เกิดขึ้นกับอีกหลายโครงการทั้งในสหรัฐอเมริกา และอีกหลายประเทศ จนการสร้างเขื่อนกลายเป็น “ทางเลือกที่สังคมพัฒนาแล้วเขาไม่เลือก” กันแล้วในปัจจุบัน
๒. โครงการนี้จะมีผลกระทบโดยตรงต่อชุมชนที่พึ่งพิงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่โครงการและพื้นที่ต่อเนื่องที่จะมีการเวนคืนที่ดินและทำลายทรัพยากรธรรมชาติจำนวนมากเพื่อการสร้างคลองชลประทานและถนนเป็นต้น นอกจากนี้ ยังเป็นที่ประจักษ์จากการสำรวจว่า ประชาชนส่วนใหญ่ในพื้นที่จังหวัดนครสรรค์เองก็ไม่เห็นด้วยกับการดำเนินโครงการนี้
๓. โครงการนี้ต้องใช้งบประมาณสูงมากถึง ๑๓,๐๐๐ ล้านบาท (ตามมติของคณะรัฐมนตรีชุดนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เมื่อปี พ.ศ.๒๕๕๕) แต่จะไม่มีประสิทธิผลเพียงพอในการป้องกันปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่ลุ่มน้ำแม่วงก์ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างเพราะจะสามารถรับน้ำได้เพียงประมาณร้อยละ ๒ ของปริมาณน้ำที่เข้าสู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างเมื่อคราวน้ำท่วมใหญ่ในปี พ.ศ.๒๕๕๔ นอกจากนี้ ยังได้ประโยชน์ที่ต่ำมากในแง่ชลประทานที่เกษตรกรจะได้รับประโยชน์ (โดยที่ยังไม่ได้คำนวณ “มูลค่า” ความเสียหายที่เกิดจากผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และโดยเฉพาะความเสียหายที่จะกระทบต่อ “คุณค่า” ของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอันไม่อาจประเมินได้ดังกล่าวมาในข้อ ๑ )
๔. โครงการนี้ไม่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการผู้ชำนาญการ และคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมาแล้วหลายครั้งแม้แต่ในช่วงระยะเวลาภายใต้รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งเพราะมีปัญหาในหลายมิติ การเร่งรัดพิจารณาปัญหานี้ทั้งที่ยังมีการคัดค้านจากประชาชนในพื้นที่โครงการฯ และสาธารณชน รวมทั้ง การวางแผนและดำเนินการตามแผนแม่บทเพื่อการป้องกันน้ำท่วมในเขตลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างซึ่งเชื่อมโยงเกี่ยวเนื่องกับโครงการเขื่อนแม่วงก์เองก็ยังมีปัญหาการไม่ได้รับการยอมรับและเกิดการคัดค้านอย่างหนักหน่วงและกว้างขวางของประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างที่อาจได้รับผลกระทบ การพยายามเร่งรัดพิจารณาโครงการโดยไม่คำนึงถึงสิทธิของบุคคลและชุมชนที่จะตัดสินใจที่กำหนดวิถีชีวิตและเลือกเผชิญ ไม่เผชิญหรือเผชิญอย่างไรกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สิทธิการเข้าถึงข้อมูล สิทธิการมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดการสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ฯลฯย่อมหมายถึง การใช้อำนาจรัฐจัดการสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติโดยไม่คำนึงถึงความเป็นธรรมในการจัดสรรประโยชน์และภาระ-ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมแก่ประชาชน นอกจากนี้ ยังสะท้อนถึงการไม่ให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพการใช้งบประมาณของรัฐ หลักธรรมาภิบาลและหลักความโปร่งใสในการใช้อำนาจรัฐได้ด้วย
พวกเราหวังว่ารัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะรับฟังคำคัดค้าน ความเห็นและคำเรียกร้องขอพวกเรา เช่นเดียวกับการรับฟังเสียงของชุมชนในพื้นที่ที่กล่าวถึงทั้งหมดและสาธารณชน เพื่อมิให้เกิดความเสียหายที่ประเมินมิได้จากการดำเนินการโครงการนี้ของรัฐ
ด้วยจิตคารวะ
๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๗
รศ.ดร. สุวินัย ภรณวลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
รศ.ดร.ชวินทร์  ลีนะบรรจง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
รศ.ดร.พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
อ.ดร.อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รศ.ตระกูล มีชัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผศ.ธีระชน พลโยธา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
อาจารย์ ดร.ปานพิมพ์ เชื้อพลากิจ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
อาจารย์ ดร.อัจศรา ประเสริฐสิน มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
อาจารย์ ดร.ประกฤติยา ทักษิโณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อาจารย์ ดร.เสกสรรค์  ทองคำบรรจง  มหาวิทยาลัยบูรพา
รศ.ดร.ชัยวัฒน์ คงสม  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์ อิงอร ไชยเยศ  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
รศ.ดร.ดุสิต เวชกิจ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์ ปริชาติ ดิษฐกิจ  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
รศ.ดร สัจจา บรรจงศิริ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
รศ.วราภรณ์ อุปลาคม มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
รศ.ดร.สมัครสมร ภักดีเทวา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์ วิลาวัลย์ ศิลปศร มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์ ศิริลักษณ์ นามวงศ์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์ ดร.จรรยา สิงห์คำ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ผศ.ดร.ปัณฉัตร หมอยาดี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
อาจารย์วริณาฐ  พิทักษ์วงศ์วาน  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ผศ.ดร.สุภาภรณ์ศรีดี  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ผศ.ดร.คมสัน มาลีสี สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
อาจารย์ ดร. อนุสรณ์ ศรีแก้ว มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ บุญส่ง ชเลธร  มหาวิทยาลัยรังสิต
ผศ.ดร.ลักษณา แสงแก้ว มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ดร.บุปผา บุญสมสุข มหาวิทยาลัยรังสิต
ผศ.ดร.ดวงทิพย์ เจริญรุกข์ มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ดร.อนิก ทวิชาชาติ  มหาวิทยาลัยรังสิต
ผศ.เธียรชัย อิศรเดช  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ดร.ฉลองรัฐ เฌอมาลย์มารค  มหาวิทยาลัยรังสิต
ผศ.สิริทิพย์ ขันสุวรรณ  มหาวิทยาลัยรังสิต
ผศ.พิมณัฐชยา สัจจาศิลป์   มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์วีรวัฒน์ อำพันสุข  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ปฏินันท์ สันติเมธนีดล มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ วรวุฒิ  อ่อนน่วม  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ธิราภรณ์ กลิ่นสุคนธ์ มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ พิทักษ์ ชูมงคล  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ฐิติ พิทยสรณะ  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์คมสัน โพธิ์คง  มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ นิดาวรรณ เพราะสุนทร มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ ดร.ชุลีรัตน์ เจริญพร   มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ สุริยะใส กตะศิลา มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ศาสตรา โตอ่อน มหาวิทยาลัยรังสิต
อาจารย์ บูชิตา แสงแก้ว มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต
อาจารย์พัทธ์ธีรา นาคอุไร มหาวิทยาลัยมหิดล
อาจารย์อนินทร์ พุฒิโชต มหาวิทยาลัยทักษิณ
อาจารย์กนกวรรณ สุทธิพร มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
อาจารย์ ณัฐพล อมรทัต  มหาวิทยาลัยสยาม
อาจารย์ สมคะเน  วรวิวัฒน์   มหาวิทยาลัยสยาม
อาจารย์ มนต์ศักดิ์  เกษศิรินทร์เทพ มหาวิทยาลัยสยาม
อาจารย์ศักดิ์ณรงค์ มงคล   นักวิชาการอิสระ
นางสาวณัฏฐ์ชวัล  โภคาพานิชวงษ์    นักวิชาการอิสระ
อาจารย์ ชุมพล ศรีรวงทรัพย์ นักวิชาการอิสระ
นายสุวพจน์ อุปลาคม นักวิชาการอิสระ
นางอัญชลี นาควิเชตร์  นักวิชาการอิสระ
นางกมลรัตน์ ประกอบการ นักวิชาการอิสระ
นางสาวอัญชลิตา สุวรรณชฎ นักวิชาการอิสระ
อาจารย์ชรัตน์ สินธุสะอาด   นักวิชาการอิสระ
นายจุมพล หมอยาดี นักวิชาการอิสระ
นายอุรุพงษ์   สินธุสะอาด  นักวิชาการอิสระ
นางสาวเนตรดาว ณ พัทลุง  นักวิชาการอิสระ
เขื่อนแม่วงก์ตามที่รัฐบาลได้เร่งรัดผลักดันให้มีการดำเนินโครงการเขื่อนแม่วงก์ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ เขตจังหวัดนครสวรรค์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ป่าตะวันตกอีกครั้งหลังจากที่รายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)ไม่ผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการผู้ชำนาญการ และคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติมาหลายครั้งและได้รับการคัดค้านจากประชาชนในพื้นที่และสาธารณชนมาโดยตลอดระยะเวลาประมาณ ๒๐ ปีโดยคณะกรรมการผู้ชำนาญการมีกำหนดการประชุมพิจารณารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อชุมชนอย่างรุนแรง ทั้งด้านคุณภาพสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ (EHIA)ในวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน ศกนี้ นั้น
 

วสท. ออกแถลงการณ์ คัดค้านการพิจารณาเห็นชอบรายงาน EHIA เขื่อนแม่วงก์

อีเมล พิมพ์ PDF
เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2557 เวลา 12.00 น. ที่บริเวณด้านหน้าสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) นำโดย รศ.ดร.สุวัฒนา จิตรลดากร, ผศ. ทีฆาวุฒิ โปตาภิรมย์ และ ผศ. ดร. สิตางค์ พิลัยหล้า เดินทางมาให้กำลังใจ ศศิน เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียรในการให้กำลังใจคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม ด้านแหล่งน้ำ พร้อมทั้งได้มีการอ่านแถลงการณ์ เรื่อง คัดค้านการพิจารณาเห็นชอบรายงาน EHIA เขื่อนม่วงก์ โดยมีรายละเอียดการดังนี้
แถลงการณ์คณะอนุกรรมการวิศวกรรมสถานแหล่งน้ำ วสท.
เรื่อง คัดค้านการพิจารณาเห็นชอบรายงาน EHIA เขื่อนแม่วงก์
ตามที่มีกระแสข่าวเกี่ยวกับความพยายามผลักดันให้คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงาน (คชก) พิจารณารายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการเขื่อนแม่วงก์ ผ่านความเห็นชอบรายงานฯ เพื่อให้เริ่มดำเนินโครงการก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์นั้น คณะอนุกรรมการวิศวกรรมแหล่งน้ำ วสท. ซึ่งประกอบด้วยนักวิชาการด้านวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ และแหล่งน้ำจากหลากหลายสถาบัน ขอคัดค้านความพยายามดังกล่าว เนื่องจากรายงานการศึกษาฯ ฉบับนี้มีความบกพร่องอย่างกระจ่างชัด กล่าวคือ
๑. แม้ว่าได้มีการศึกษารายละเอียดต่างๆ ที่ปรากฏในรายงานฯ ฉบับนี้มีเวลานานแต่การปรับแก้ฯ ในส่วนต่างๆ ที่มีความสำคัญยังไม่รอบด้าน ไม่ครบถ้วนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในส่วนการวิเคราะห์ทางเลือกของโครงการเพื่อหาทางเลือกที่เหมาะสมที่สุดนั้น ยังไม่ถูกต้องสมบูรณ์ตามหลักวิชาการ โดยมีการนำเสนอเฉพาะความจำเป็นที่ต้องมีเขื่อนเป็นหลัก แต่ขาดการพิจารณาและศึกษาถึงทางเลือกการบริหารจัดการในเชิงบูรณาการซึ่งใช้มาตรการหลายอย่างประกอบกัน เช่น การพัฒนาสระน้ำร่วมกับฝาย หรือการสร้างเขื่อนความจุขนาดปานกลางที่มีผลกระทบต่อพื้นที่ป่าอุทยานน้อยกว่า เป็นต้น อันจะนำไปสู่ความยั่งยืนของการแก้ปัญหาและการใช้ประโยชน์ทรัพยากรธรรมชาติแบบบูรณาการ
๒. การระบุปัญหาการขาดแคลนน้ำยังขาดความชัดเจน ทั้งนี้ จากการสำรวจภาคสนามพบว่า การขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรง เกิดขึ้นเฉพาะเพียงบางบริเวณเท่านั้น ซึ่งควรมีการประเมินและหาทางออกว่า หากจะแก้ปัญหาเร่งด่วนในบริเวณนั้นๆ ควรจะดำเนินการอย่างไร มีทางเลือกอื่นซึ่งไม่ได้พิจารณา (ตามกล่าวแล้วในข้อที่ ๑.) และควรวิเคราะห์เปรียบเทียบอย่างไม่ลำเอียงอย่างไรบ้าง
๓. ตามที่มีการกล่าวอ้างถึงประโยชน์ของการสร้างเขื่อนเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมนั้น จากการวิเคราะห์จากนักวิชาการจากหลายสถาบัน เป็นที่ยอมรับแล้วว่า การสร้างเขื่อน ไม่มีนัยสำคัญต่อการป้องกันน้ำท่วมลุ่มเจ้าพระยาตอนล่าง สำหรับในส่วนของปัญหาน้ำท่วมในเขตอำเภอลาดยาวนั้นมีข้อมูลเชิงประจักษ์ว่าเป็นปัญหาเฉพาะถิ่น ที่เกิดจากการขาดการบริหารจัดการระบบระบายน้ำที่ถูกต้องในพื้นที่บริเวณนั้น สามารถแก้ไขได้โดยไม่ต้องมีการก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์
๔. จากการตรวจสอบของผู้ทรงคุณวุฒิด้านบริหารจัดการน้ำ ซึ่งเป็นหนึ่งในคณะทำงานตรวจสอบข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโครงการเขื่อนแม่วงก์จังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิทางวิชาการเฉพาะด้าน (๓ ด้าน) คือ ด้านทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า ด้านการบริหารจัดการน้ำ และด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม ซึ่งแต่งตั้งโดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเอง เมื่อวันที่ ๔ ธันวาคม  ๒๕๕๖ ได้ให้ความเห็นอย่างชัดเจนว่า การก่อสร้างเขื่อนแม่วงก์ อาจก่อให้เกิดผลกระทบในหลายๆด้านในระดับสูง ที่ไม่สามารถกำหนดมาตรการเพื่อลดผลกระทบอันเป็นที่ยอมรับร่วมกันได้ จึงสมควรให้ยกเลิกโครงการ
อย่างไรก็ตาม ความเห็นนี้รวมถึงข้อสังเกตของความไม่ครบถ้วน ไม่รอบด้าน และไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการในประเด็นการศึกษาด้านอื่นๆ ไม่ได้ถูกนำมาพิจารณาในขั้นตอนการให้ความเห็นชอบต่อรายงานการศึกษาฯ ฉบับที่กำลังมีความพยามจะผลักดันอยู่นี้
คณะอนุกรรมการวิศวกรรมแหล่งน้ำ วสท. จึงขอคัดค้านการพิจารณาเห็นชอบรายงาน EHIA เขื่อนแม่วงก์ฉบับนี้ และเรียกร้องให้คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงาน (คชก.) ที่กำลังจะพิจารณา ได้รับฟังข้อคิดเห็นต่างๆให้รอบด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเด็นที่มีขอขัดแย้งเป็นวงกว้างอยู่ในสังคม ซึ่งแสดงถึงความไม่เหมาะสมโดยเบื้องต้นของโครงการฯ นี้
อนึ่ง คชก. ควรตระหนักถึงการใช้อำนาจหน้าที่ ในการพิจารณารายงาน EHIA ของท่าน ว่ามีความเหมาะสม หรือถูกต้องตามหลักวิชาการในการบริหารจัดการน้ำและทรัพยากรธรรมชาติหรือไม่ ซึ่งการตัดสินใจที่ผิดพลาดของท่านอาจก่อให้เกิดความขัดแย้งของสังคมเป็นวงกว้างและส่งผลกระทบในระดับที่ท่านไม่อาจรับผิดชอบได้
๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๗
คัดค้าน EHIA เขื่อนแม่วงก์เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2557 เวลา 12.00 น. ที่บริเวณด้านหน้าสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) นำโดย รศ.ดร.สุวัฒนา จิตรลดากร, ผศ. ทีฆาวุฒิ โปตาภิรมย์ และ ผศ. ดร. สิตางค์ พิลัยหล้า เดินทางมาให้กำลังใจ ศศิน เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียรในการให้กำลังใจคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม ด้านแหล่งน้ำ พร้อมทั้งได้มีการอ่านแถลงการณ์ เรื่อง คัดค้านการพิจารณาเห็นชอบรายงาน EHIA เขื่อนม่วงก์ โดยมีรายละเอียดการดังนี้
 

ขอเสนอให้เร่งดำเนินการปฏิรูปการพิจารณารายงานผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม

อีเมล พิมพ์ PDF

ปฏิรูป