เกาะในที่นี้ไม่ได้หมายถึงเกาะกลางทะเล หรือเกาะกลางน้ำจริงๆ แต่หมายถึงพื้นที่ป่าซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด ได้ถูกบุกรุกทำลายไป จากเดิมที่เคยเป็นป่าผืนใหญ่มีอาณาบริเวณติดต่อกัน ปัจจุบันกลับเหลือเป็นเพียงกระหย่อมป่า หรือเป็นป่าที่แยกจากกัน ไม่มีพื้นที่เชื่อมต่อระหว่างป่า ทำให้มีลักษณะเป็นเหมือนเกาะ ที่ถูกล้อมรอบด้วยพื้นที่ทำกิน ถนน หรือตัวเมือง

การที่ผืนป่ามีลักษณะเป็นเกาะ คือมีขนาดพื้นที่ที่จำกัด ส่งผลกระทบอย่างมากต่อสัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ในป่าแห่งนั้น เช่น การมีพื้นที่จำกัดแสดงให้เห็นถึงการพื้นที่อาศัยหากินก็จำกัดด้วยเช่นกัน เมื่อพื้นที่หากินถูกจัด อาจเกิดปัญหาอาหารไม่เพียง พอต่อความต้องการของสัตว์ป่าทั้งหมดได้ จึงเกิดการแย่งชิง การต่อสู้ ทำให้เกิดการบาดเจ็บ และความตึงเครียด  สัตว์ป่าบางตัวที่ไม่สามารถเข้าไปแย่งชิงอาหารในบริเวณที่สำคัญเช่นใจกลาง ป่าที่อุดมสมบูรณ์ ก็จะต้องเสี่ยงกับการหาอาหารที่ริมขอบป่า  และสุดท้ายก็ออกมานอกป่า มากินพืชไร่ พืชอาหารของประชาชนที่มีพื้นที่ทำกินอยู่ติดกับพื้นที่ป่าแต่ละแห่ง

ในประเทศไทย ปัญหาสัตว์ป่าโดยเฉพาะช้างป่าออกมาทำลายพืชพรรณทางการเกษตรของชาวบ้านเกิด ขึ้นเป็นเวลานานมาแล้ว ถึงแม้ว่าสาเหตุหนึ่งที่ทำให้สัตว์ป่าออกมานั้นมาจากรสชาติของพืชไร่ที่ อร่อยกว่าในป่า แต่เราก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า พื้นที่หากินที่ลดลง พืชอาหารในป่าที่น้อยลง ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้สัตว์ป่าต้องออกมาสร้างปัญหาให้กับประชาชนเช่นกัน

อีกปัญหาที่จะเกิดขึ้นต่อสัตว์ป่าหาต้องอาศัยหากินในพื้นที่ที่จำกัดคือ การผสมพันธุ์ในครอบครัวหรือที่เราเรียกกันว่า เลือดชิด (Inbreed) เมื่อพื้นที่ป่าจำกัด ไม่มีเส้นทางหรือพื้นที่เชื่อมต่อกับป่าแห่งอื่น สัตว์ป่าก็จะไม่มีโอกาสได้ไปเจอกับสัตว์ต่างฝูง ต่างกลุ่ม เมื่อเวลานานเข้าโอกาสที่มันจะผสมพันธุ์กับญาติๆ ของมันเองก็จะมีสูงขึ้นเรื่อยๆ  การผสมพันธุ์กับญาติๆ หรือกับสัตว์ครอบครัวเดียวกันเมื่อเกิดขึ้นถี่เข้า จะทำให้เกิดปัญหาเรื่องความหลากหลายทางพันธุกรรมของสัตว์ชนิดนั้นๆ เพราะลูกหลานที่เกิดมาก็จะรับลักษณะทางพันธุกรรมของพ่อแม่ ปู่ย่า ตายายต่อมา  เมื่อขาดความหลากหลายทางพันธุกรรมขึ้นเมื่อเกิดโรคระบาดร้ายแรง หรือเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงไป หากลักษณะพันธุกรรมนั้นไม่สามารถต่อสู้กับโรคระบาด หรือปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ สัตว์ชนิดนั้นอาจต้องล้มตายไปหมด และอาจถึงขั้นเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์  

นอกจากนี้การผสมพันธุ์ภายในเครือญาติเดียวกันเป็นเวลานานและหลายรุ่น จะทำให้โอกาสที่พันธุกรรมที่เกิดจากยีนส์ด้อย หรือลักษณะที่แสดงถึงความอ่อนแอของสัตว์ แสดงออกมาขึ้นในสัตว์รุ่นต่อๆ มา ส่งผลถึงความแข็งแรง ความมั่นคงต่อสายพันธุ์ของสัตว์ชนิดนั้นๆ

สำหรับประเทศไทย ผืนป่าตะวันตก ถือว่าเป็นผืนป่าอนุรักษ์ที่มีอาณาเขตติดต่อกันเป็นผืนใหญ่ที่สุด แต่ก็ยังมีพื้นที่อนุรักษ์อีกหลายแห่งที่ยังมีลักษณะเป็นเกาะ ไม่มีพื้นที่เชื่อมต่อกับป่าผืนใหญ่ เช่น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ ซึ่งมีประชากรช้างอาศัยอยู่หนาแน่น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีการสร้างพื้นที่เชื่อมต่อ (Corridor) ให้กับพื้นที่ป่าสลักพระกับผืนป่าผืนใหญ่ข้างเคียง โดยเฉพาะในสภาวะอากาศโลกเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วเช่นนี้ เพื่อเป็นการป้องกันปัญหาต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

**
ภาพประกอบ : Motorway Tunnel (Finland) ไฮเวย์และอุโมงค์ทางด่วนลอดใต้พื้นที่ที่เป็นสภาพป่าในประเทศฟินแลนด์ ก่อสร้างเพื่อให้มีทางเชื่อมต่อระหว่างป่าเข้าหากัน เพื่อให้สัตว์ป่าหรือมนุษย์สัญจรได้รวมทั้งการรักษาสภาพสิ่งแวดล้อม /// ที่มา http://pe.eng.ku.ac.th/files/semimar/2009/sitegroup6/MainContent.html